ASEAN thúc đẩy ứng dụng CNTT để tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường

11:20 AM 02/08/2017 In bài viết

Tại Hội thảo “Thúc đẩy ứng dụng CNTT để tăng cường tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường tại các nước thành viên ASEAN” do Viện Chiến lược TT&TT, Bộ TT&TT tổ chức mới đây tại Hà Nội, các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực CNTT-TT, khoa học công nghệ của các nước thành viên ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc đã chia sẻ nhiều thông tin về xây dựng chính sách, giải pháp, kinh nghiệm thúc đẩy ứng dụng CNTT để tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.

Toàn cảnh Hội thảo

Theo các chuyên gia, các tác động tích cực của ICT lên môi trường được đánh giá cao. Trong những năm gần đây, Green ICT (Xanh hóa CNTT) đang nhận được sự quan tâm của cộng đồng thế giới. Green ICT có thể được triển khai không chỉ trong chính ngành ICT mà còn trong các lĩnh vực khác. Các nước trên thế giới và khu vực đã có những chiến lược ICT và hành động xanh khác nhau nhưng các chuyên gia đồng thuận là cần phải có một sự phối kết hợp giữa chính phủ, ngành, tổ chức ICT, các nhà khai thác, các tổ chức R&D, phi chính phủ, giáo dục… Sự liên kết trên toàn thế giới và chung tay là thành công quan trọng để triển khai cuộc sống xanh tương lai.

Theo Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU), xanh hóa CNTT là sử dụng tối ưu ICT để quản lý sự bền vững của môi trường, hoạt động sản xuất doanh nghiệp và chuỗi cung ứng các sản phẩm, dịch vụ và nguồn tài nguyên trong suốt vòng đời của chúng. Có 4 yếu tố để xác định Xanh hóa CNTT: Giảm thiểu các nguyên liệu gây nguy hiểm trong ngành ICT; Tái chế và tái sử dụng các sản phẩm ICT; Sử dụng tối đa hóa nguồn năng lượng; Ứng dụng các sản phẩm và CNTT tin vào các lĩnh vực khác nhằm cải thiện môi trường.

Ba yếu tố đầu thường được gộp chung vào thành một nhóm và được gọi chung bằng một thuật ngữ là “Xanh hóa CNTT” (Green ICT), có nghĩa là làm cho CNTT xanh hơn, thân thiện với môi trường hơn, hay nói cách khác là cải thiện tác động lên môi trường của các sản phẩm ICT. Yếu tố thứ tư cũng được gọi bằng một thuật ngữ riêng là “xanh nhờ CNTT” (Green by ICT), có nghĩa là thông qua việc sử dụng các sản phẩm CNTT trong các lĩnh vực khác để cải thiện môi trường. Vì vậy, “CNTT xanh” bao gồm “Xanh hóa CNTT” và “Xanh nhờ CNTT”.

Gartner cho rằng CNTT xanh là “CNTT phát triển bền vững thân thiện môi trường” và “sử dụng CNTT để bảo vệ môi trường”. Bộ Kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản định nghĩa ICT xanh là “Tiết kiệm năng lượng trong ngành ICT” vì một cơ cấu xã hội hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Theo cuốn “Green ICT: A “Cool” Factor in the Wake of Multiple Meltdowns, ESCAP 2009” của Preminda Fermando và Atsuko Okuda, Xanh hóa ICT là quá trình sử dụng, sản xuất CNTT làm thải ít khí nhà kính ra ngoài môi trường, đồng thời góp phần giảm thiểu thải khí nhà kính của các khu vực khác thông qua việc ứng dụng công nghệ, thay đổi thể chế và hành vi. Theo nghiên cứu của Ericsson, các giải pháp ICT có thể giảm thải khí nhà kính (GHG) lên tới 15% vào năm 2030, tương đương khoảng 10 tỷ tấn CO2.

Các chuyên gia ICT ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc tham dự Hội thảo

Theo ông Tomoaki Tokusa, nghiên cứu viên cao cấp của Cơ quan truyền thông đa phương tiện của Nhật Bản (FMMC), đối với một quốc gia biển như Nhật Bản, ICT còn đóng một vai trò quan trọng trong dự báo mực nước biển dâng và các tác động của nó. Việc dự báo các nguy cơ thảm họa thông qua việc tìm hiểu các mức thủy triều thay đổi trong thời gian thực sử dụng nhiều loại cảm biến khác nhau, kết hợp với thông tin thời tiết, cho phép đánh giá và triển khai các bước ứng phó trước thảm họa.

Ông cũng cho biết với khả năng của IoT, công tác xử lý xả thải có thể được tiến hành hiệu quả và linh hoạt hơn. Ở Nhật có dịch vụ hay còn gọi là ứng dụng Enevo One, theo đó các thùng rác được gắn một bộ cảm biến. Ứng dụng sẽ phân tích dữ liệu được truyền tải từ bộ cảm biến để quyết định lịch trình thu gom các xả thải. Ứng dụng Enevo One cũng điều chỉnh việc theo dõi dựa trên các dữ liệu của các thùng rác rỗng và quyết định tuyến đi thu gom rác phù hợp dựa trên tình hình giao thông. Các chi phí thu gom và tiến hành xử lý sẽ giảm tới 50%.

Nhật Bản cũng ứng dụng CNTT trong nhiều ngành như giao thông, làm việc từ xa, quản lý trung tâm dữ liệu… đã giúp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường rất lớn.

Theo ông Phạm Mạnh Lâm, chuyên gia ICT Việt Nam cho biết tại Việt Nam, ICT xanh đang thu hút được sự quan tâm của các cơ quan nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức... Việt Nam đã có các luật và quy định liên quan, như: Luật sử dụng năng lượng hiệu quả và tiết kiệm; Luật bảo vệ môi trường; Nghị định 29/2011/ND-CP ngày 18/4/2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường. Trong Nghị định này có tiêu chí của các dự án xây dựng các trạm thu phát sóng, các đường dây viễn thông, sản xuất thiết bị điện tử, phải thực hiện đánh giá tác động của môi trường; Quyết định số 1393/QĐ0TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 25/9/2012 Phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh nhấn mạnh sự phát triển ICT là hạ tầng cơ bản kết nối các hạ tầng kinh tế xã hội quan trọng; Quyết định số 521/QĐ-BTTT ngày 15/4/2011 của Bộ trưởng Bộ TT&TT giao nhiệm vụ tăng cường môi trường pháp lý và các cơ chế đột phá cho phát triển ngành ICT, trong đó có ICT xanh.

Việt Nam đã thúc đẩy ứng dụng CNTT trong bảo vệ rừng, chống cháy, cảnh báo thảm họa thiên tai sớm, nông nghiệp, giám sát chất lượng nguồn nước… Các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông đã triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho các trạm BTS, cung cấp hội nghị video giúp giảm thiểu việc đi lại, thời gian, tiền bạc, tác động đến môi trường… Việt Nam cũng đang hướng tới xây dựng các thành phố thông minh với sự đóng góp quan trọng của ICT trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, theo ông Lâm, Việt Nam vẫn đang thiếu một lộ trình, chiến lược cho phát triển ICT xanh, thiếu các chính sách khuyến khích ICT xanh và thúc đẩy đầu tư vào ICT xanh. Ông Lâm cũng khuyến nghị cần phải nâng cao nhận thức cộng đồng về ICT xanh, hình thành khung chính sách ICT xanh, triển khai chương trình quản lý rác thải ICT bền vững, thúc đẩy hợp tác trong và ngoài nước.

Trong khi đó, đại diện của Campuchia cũng cho biết phải lập kế hoạch và triển khai các hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu trong ngành Viễn thông - CNTT, thúc đẩy hợp tác giữa các bộ liên quan để xây dựng một khung kỹ thuật chung để nâng cao nhận thực về biến đổi khí hậu và môi trường nhờ sử dụng hệ thống ICT.

Đại diện của Indonesia cho biết các sáng kiến xanh cần phải nhận được sự ủng hộ toàn diện từ chính phủ, các nhà khai thác, ngành ICT, các tổ chức R&D, phi chính phủ và công dân, cần phải trang bị các kỹ năng liên quan đến môi trường và tăng cường nhận thức.

Đại diện của Lào đề xuất thúc đẩy ứng dụng văn phòng điện tử, các ứng dụng sáng tạo, y tế, bảo tồn năng lượng.

Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng đồng thuận xây dựng bộ Tiêu chuẩn về ứng dụng CNTT để tăng cường tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường tại các nước thành viên ASEAN, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế (ITU-T L.1300, L.1200, L.1410, FG-SSC ...), các tiêu chuẩn hướng dẫn cho BTS xanh, Trung tâm dữ liệu, Thành phố thông minh ...; Thu hẹp khoảng cách về trình độ nguồn nhân lực giữa các nước thành viên ASEAN; Ứng dụng các công nghệ hiện đại như IoT, dữ liệu lớn... vào việc tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường; Nâng cao trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trong việc ứng dụng CNTT để tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

Hội thảo cũng đề xuất xây dựng hệ thống chia sẻ thông tin chung của ASEAN về bảo vệ môi trường: Xây dựng hệ thống thông tin nhằm "Chia sẻ /dữ liệu mở" giữa các nước thành viên ASEAN; Xây dựng các dự án thí điểm nhằm ứng dụng CNTT để tăng cường tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường tại các nước thành viên ASEAN.

Chuyên gia các nước ASEAN cũng nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm, thực tiễn và chuyển giao công nghệ trong các nước thành viên ASEAN, Nhật Bản và các đối tác khác.

Theo ông Trần Minh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược TT&TT các đề xuất, khuyến nghị của Hội thảo sẽ được đệ trình lên Ban thư ký ASEAN và sẽ được gửi đến các nước thành viên để tham chiếu.

Theo ông Triệu Minh Long, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ TT&TT cho biết nội dung được bàn thảo tại Hội thảo là một nội dung quan trọng của Kế hoạch tổng thể ICT (ICT Master Plan) của ASEAN. Ở mỗi nước thành viên ASEAN, đã có nhiều biện pháp thúc đẩy ICT để bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng với các mục tiêu, mức độ khác nhau, theo đó, các nội dung, đề xuất được chia sẻ tại Hội thảo sẽ tiếp tục đóng góp cho việc xây dựng các chính sách ICT xanh trong tương lai, đóng góp vào bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng ở ASEAN.

Lan Phương