Phát triển nền kinh tế số trong ASEAN

09:39 AM 23/02/2018 In bài viết

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đã thâm nhập khắp mọi mặt của đời sống - từ những phương tiện đi lại như Grab và Uber; sống trực tuyến nhờ Twitter, Instagram và Facebook đến đặt thức ăn qua dịch vụ đặt thức ăn trực tuyến foodpanda hay ứng dụng giao đồ ăn Deliveroo và làm việc nhờ các công nghệ đám mây hay video hội nghị.

Tương tự, cuộc cách mạng số cũng ảnh hưởng đến cách thức các doanh nghiệp vận hành hiện nay. Tại "Ngày sáng tạo châu Á - Thái Bình Dương" của Huawei được tổ chức vào ngày 9/11/2017, Idris Jala, Chủ tịch và CEO của PEMANDU Associates, Malaysia đã cho biết để làm được gì đó một cách căn bản thích ứng cùng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, mỗi người phải suy nghĩ về tương lai. “Trong suy nghĩ của tôi, các công nghệ mới và cốt lõi sẽ là tương lai”, Chủ tịch và CEO Idris Jala cho biết.

Biểu đồ dưới đây của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho thấy 40 công nghệ mới chủ chốt cho tương lai:

Từ biểu đồ này, Chủ tịch và CEO của PEMANDU Associates cho biết “Vấn đề hiện nay là ASEAN có thể làm gì với 40 công nghệ sẽ làm thay đổi thế giới này?”.

Phát triển nền kinh tế số trong ASEAN

Khu vực ASEAN là khu vực đông dân thứ 3 trên thế giới với một tầng lớp trung lưu mới và trẻ. Khu vực ASEAN xếp thứ 2 trên thế giới về thu hút FDI trong năm 2013, thứ tư về số người sử dùng Internet toàn cầu (sau Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ) và thứ 7 về GDP trên toàn cầu (sau Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Vương quốc Anh và Pháp). Xem xét về khía cạnh thương mại điện tử của ASEAN, tổng quy mô kinh doanh thương mại điện tử trong năm 2015 đạt 12 tỷ USD và dự kiến tăng lên 40 tỷ USD vào năm 2025.

Để hỗ trợ sự phát triển của ASEAN trong cuộc cách mạng số, ông Idris Jala đã chia sẻ 3 vấn đề mà các nhà hoạch định chính sách khu vực có thể thực hiện:

Tăng cường sự ổn định về chính sách: Tại khu vực mà nền kinh tế số và analog có sự đan xen như ASEAN thì cần có sự ổn định về chính sách. Các nhà hoạch định chính sách ở các nước trong khu vực cần triển khai các chính sách để đảm bảo sử dụng ổn định, sự riêng tư và an toàn dữ liệu.

Mở dữ liệu: Chính phủ các nước phải mở dữ liệu cho công chúng sử dụng. Rất nhiều dữ liệu trong chính phủ hiện nay chưa được mở cho công chúng sử dụng. Tuy nhiên, thông tin có thể mang lại lợi ích cho quốc gia khi được tích hợp với các ứng dụng dữ liệu lớn.

Xây dựng hạ tầng Internet: Chính phủ các nước cần ưu tiên cho khu vực tư nhân đầu tư vào hạ tầng Internet.

Để có thể thực hiện được những việc trên cần có sự chỉ đạo mang tính chuyển đổi. Đầu tiên, các nước ASEAN muốn thúc đẩy cuộc cách mạng cần phải đề ra giải pháp, tạo ra các kết quả mang tính tác động mà trước đây không nghĩ là có thể.

"Các nước cũng cần ưu tiên cho các lĩnh vực trọng tâm. Alibaba là một ví dụ. Jack Ma liên tục không bao giờ dừng lại, ông không chấp nhận tất cả mọi thứ mang tính hấp dẫn nhất thời để trở thành một tập đoàn đa ngành. Alibaba hiện hoàn toàn tập trung cho công việc kinh doanh, làm mọi thứ liên quan đến thương mại điện tử, và trở nên rất thành công trong một thời gian ngắn”, CEO Idris Jala giải thích.

Cuối cùng, cần có một kỷ luật hành động. Tỷ lệ thâm nhập băng rộng quốc gia ở Malaysia đã tăng từ 31,7% năm 2009 lên 81,8% năm 2017. CEO Idris Jala cho biết mặc dù có 3 bộ trưởng khác nhau trong cùng giai đoạn triển khai chiến lược băng rộng, nhưng tất cả các bộ trưởng đều tập trung giải quyết vấn đề như nhau và có các cuộc họp khác nhau liên quan. Theo CEO Idris Jala, con đường để băng rộng thâm nhập sẽ không diễn ra nếu không có sự tập trung một cách quyết liệt vào kỷ luật hành động.

“Đó là tương lai cho ASEAN. Các cơ hội là rất rõ ràng nhưng ASEAN sẽ không đến được đích nếu ASEAN không triển khai một cách chất lượng quá trình chuyển đổi", CEO Idris kết luận.

Kinh nghiệm hình thành nền kinh tế số Malaysia

Năm 2016, nền kinh tế số của Malaysia chiếm 18,2% GDP quốc gia. Chính phủ đã đặt mục tiêu đạt 20% vào năm 2020. Để đạt được mục tiêu này, chính phủ Malaysia đưa ra chiến lược đám mây trong chương trình nghị sự quốc gia, đầu tiên là với khu vực công.

“Đây là một cam kết rất cốt lõi. Với khu vực công đi tiên phong, chúng tôi hy vọng tất cả mọi người sẽ chấp nhận để ứng dụng công nghệ và đám mây bất cứ đâu có thể”, Ng Wan Peng, Giám đốc điều hành của Công ty kinh tế số Malaysia (MDEC) cho biết.

Bên cạnh đó, để thúc đẩy chấp nhận công nghệ số, chính phủ và MDEC đã công bố một chương trình chấp nhận số được gọi là nền tảng sáng tạo giá trị (Value Innovation Platform - VIP). Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp chấp nhận sử dụng công nghệ số bằng cách xác định các cơ hội và các điểm quan trọng trong không gian số cũng như cộng tác với các công ty số.

Khi Malaysia nỗ lực hướng tới sử dụng dữ liệu để đưa ra các quyết định trong nền kinh tế do dữ liệu thúc đẩy, các phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trở nên cần thiết hơn. Ngoài làm việc với các bên liên quan, Malaysia cũng cần phát triển các khả năng riêng. Do vậy, Sàn phân tích dữ liệu ASEAN (ASEAN Data Analytics Exchange - ADAX) được đưa vào vận hành năm 2016 để thúc đẩy phát triển tài năng, thúc đẩy cộng đồng số mạnh mẽ hơn, trình diễn công nghệ và cung cấp các không gian cộng tác chung cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Tuy nhiên, Giám đốc Ng Wan Peng chia sẻ mặc dù tập trung vào công nghệ và số hóa, con người vẫn là trung tâm của mọi thứ và cần có một nguồn nhân lực đáp ứng tương lai.

“Chúng ta biết rằng 60% công việc chúng tôi biết hiện nay sẽ biến mất, 60% công việc mới sẽ được tạo ra. Chúng ta sẽ phải làm gì cho một tương lai như vậy?”.

Hợp tác với Bộ Giáo dục (Ministry of Education - MoE), sáng kiến #mydigitalmaker được công bố vào tháng 8/2016 để phát triển một thế hệ tài năng tiếp theo của Malaysia, nhằm đáp ứng các cơ hội việc làm trong nền kinh tế số giá trị cao. Bắt đầu từ tháng 01/2017, Computational Thinking (Tư duy điện toán) được tích hợp vào các chương trình học của học sinh tiểu học và trung học cơ sở. Dự báo đến năm 2021, tất cả các học sinh có thể học lập trình ở trường.

Bộ Giáo dục Đại học (Ministry of Higher Education - MoHE) và MDEC cũng đã trao các vị trí mang tính pháp lý cho Đại học công nghệ số và Cao đẳng công nghệ số đến các tổ chức để tạo nên hệ sinh thái bền vững và hỗ trợ ổn định, nơi sinh viên được tiếp cận với các công nghệ mới nhất nhờ các thành viên tại các cơ sở đào tạo này và các công ty trong ngành tham gia.

Lan Phương (Theo enterpriseinnovation.net)