Ứng dụng công nghệ 4.0 để phát triển dịch vụ ngân hàng thông minh

04:34 PM 10/11/2017 In bài viết

Các ngân hàng trên thế giới đang thay đổi

Nghiên cứu mới của nhà phân tích công nghệ tài chính (Fintech) uy tín là Juniper Research dự báo: Đến năm 2021, gần 3 tỷ người dùng sẽ truy cập các dịch vụ ngân hàng bán lẻ thông qua điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính cá nhân và smartwatches, tăng 53% so với năm 2017.

Fintech có thể tái định hình ngành tài chính, tác động rất mạnh đến các thành phần quan trọng nhất của ngành này. Hiện tại các công ty cho vay P2P hoạt động khá hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt các khoản vay từ vài tuần ở các ngân hàng truyền thống xuống chỉ còn vài giờ. Các nghiên cứu mới, “Ngân hàng Bán lẻ: Chuyển đổi số và những cơ hội đột phá 2017-2021”, nhận thấy rằng mặc dù các ngân hàng truyền thống cho đến nay vẫn chậm chạp trong việc cung cấp sự đổi mới và duy trì lợi thế cạnh tranh của họ đối với các đối thủ fintech mới. Nhưng tình hình dần thay đổi khi thế giới đang chuyển đổi sang nền công nghiệp 4.0. 

"Công nghệ hiện là sự khác biệt lớn đối với tất cả các loại hình ngân hàng, bao gồm các ngân hàng truyền thống và các ngân hàng ứng dụng công nghệ mới được gọi là các ngân hàng thách thức. Đầu tư vào công nghệ ngân hàng đã đạt mức kỷ lục vào năm 2016 và các ngân hàng truyền thống sẽ phải tập trung vào các sáng kiến ​​chuyển đổi kỹ thuật số ", nhà nghiên cứu Nitin Bhas của Juniper cho biết. 

Juniper dự đoán rằng trong năm 2017, các ngân hàng lớn sẽ có được các đối thủ thách thức bao gồm các công ty công nghệ tài chính mới thành lập và các ngân hàng kỹ thuật số. Điều này sẽ thúc đẩy mạnh hơn nữa việc triển khai chiến lược số của những ngân hàng truyền thống.

Ngân hàng Việt Nam đang hội nhập

Theo nghiên cứu của ThS. Phạm Xuân Hòe và ThS. Lê Phú Lộc -Viện chiến lược ngân hàng, NHNN Việt Nam - khái niệm CMCN 4.0 lần đầu tiên được đề cập trong bản “Kế hoạch hành động chiến lược công nghệ cao đến năm 2020” được chính phủ Đức thông qua vào tháng 3/2012. CMCN 4.0 có đặc điểm là thông minh hóa sản xuất, mang tính tích hợp cao, linh hoạt và thân thiện với môi trường; cuộc cách mạng này không chỉ giới hạn ở tự động hóa, hệ thống thông minh và được kết nối, mà còn bao trùm phạm vi rộng lớn bao gồm các làn sóng phát triển của những đột phá trong các lĩnh vực khác nhau.

Việt Nam đang có những bước tiếp cận nhanh chóng với CMCN 4.0 khi cuộc cách mạng này được dự đoán sẽ đem lại những cơ hội lớn cho đất nước trong việc đón nhận những tiến bộ khoa học công nghệ, những thông tin, tri thức, các dịch vụ tiên tiến... của các quốc gia đi trước. Ngày 04/05/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp về việc phát triển các khu đô thị thông minh, xây dựng chính phủ điện tử, phát triển các loại công nghệ số, phát triển sản phẩm chủ lực, sản phẩm cạnh tranh chiến lược của quốc gia bám sát các công nghệ sản xuất mới, tích hợp những công nghệ mới để tập trung đầu tư phát triển… Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chỉ thị cũng đưa ra giải pháp về việc xây dựng thí điểm mô hình thành phố thông minh.

Ngành ngân hàng là một trong những đơn vị đi đầu trong việc ứng dụng các công nghệ hiện đại vào trong các hoạt động và cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng tiện ích cho nền kinh tế. Các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đã và đang là công cụ đắc lực phục vụ cho sự vận hành của nền kinh tế, hoạt động của các cơ quan chính phủ, các doanh nghiệp và mang lại nhiều tiện ích cho người dân. Một đô thị thông minh không thể thiếu các dịch vụ ngân hàng thông minh.

Dịch vụ ngân hàng thông minh là những sản phẩm dịch vụ được thiết kế, cung ứng cho khách hàng dựa trên nền tảng ứng dụng của điện toán đám mây, của công nghệ Big data, Blockchain và được kết nối hoàn toàn trên internet, người tiêu dùng có thể sử dụng trên các phương tiện cá nhân như điện thoại thông minh, máy tính, Ipad để truy cập và sử dụng nhằm giúp tiết kiệm thời gian, chi phí phải trả và đem lại những quả tốt hơn.

Ứng dụng công nghệ mới để thích ứng và cạnh tranh

Dựa trên những nghiên cứu, phân tích về các công nghệ đặc trưng của CMCN 4.0, cho thấy, ba công nghệ gồm: điện toán đám mây, dữ liệu lớn và khối chuỗi (blockchain) sẽ có tiềm năng ứng dụng đối với đối với việc xây dựng mô hình đô thị thông minh ở Việt Nam nói riêng và hệ thống ngân hàng Việt Nam nói chung. Những lợi ích tiềm năng mà các công nghệ này mang lại có thể ứng dụng phát triển dịch vụ tài chính thông minh ở các khu đô thị như sau:

Tạo ra cơ sở dữ liệu lớn về dân cư, doanh nghiệp, tổ chức tích hợp nhiều thông tin. Công nghệ Dữ liệu lớn (big data) cho phép người sử dụng lưu trữ một lượng dữ liệu rất lớn gồm nhiều định dạng thông tin khác nhau như số liệu, hình ảnh, âm thanh. Điện toán đám mây đưa ra những công cụ xử lý, khai thác số liệu chính xác, an toàn và hiệu quả. Điều này cho phép các cơ quan của chính phủ, chính quyền địa phương có thể tạo ra cơ sở dữ liệu lữu trữ thông tin dân cư, doanh nghiệp, tổ chức gồm các thông tin về lý lịch tư pháp công dân và doanh nghiệp, quyền sở hữu tài sản, nghĩa vụ đóng thuế, thu nhập… Đây là dữ liệu quan trọng của cơ quan chính quyền cung ứng cho tổ chức cá nhân theo đúng nghĩa dịch vụ công và chính phủ điện tử.

Cơ sở thông tin này được thiết kế định dạng chuẩn hóa theo chuẩn mực quốc gia và quốc tế. Từ đó các đơn vị liên quan có thể truy cập và khai thác dữ liệu một cách hiệu quả, nhanh chóng và tiết kiệm tùy vào mục đích sử dụng và thẩm quyền của bên khai thác dữ liệu. Ví dụ các ngân hàng khi quyết định cho vay đối với các cá nhân và doanh nghiệp có thể truy xuất thông tin về lý lịch tư pháp, quyền sở hữu tài sản được sử dụng làm tài sản đảm bảo khi vay vốn ngân hàng để chứng minh tính pháp lý, năng lực tài chính, quyền sở hữu của cá nhân/doanh nghiệp. Đồng thời hệ thống cho phép việc kết nối công chứng các giấy tờ liên quan, đăng ký giao dịch bảo đảm trong quá trình vay vốn, tạo hành lang pháp lý cao, sự an toàn trong thẩm định khoản vay và tiết kiệm thời gian và chi phí.

Tăng cường tính an toàn, hiệu quả và minh bạch về thông tin. Các công nghệ đặc trưng của CMCN 4.0 là những công nghệ hiện đại và có tính an toàn, bảo mật cao cho người dùng. Các công nghệ này kỳ vọng sẽ xử lý được những hạn chế của các công nghệ trước đây về việc giới hạn dung lượng (không bị tắc ngẽn mạng), các đơn vị tham gia xử lý, lượng người truy cập, các lỗi xảy ra trong quá trình xử lý, hạn chế được sự tấn công từ bên ngoài của tin tặc. Đặc biệt các dịch vụ tài chính ngân hàng thông minh thiết kế trên nền tảng công nghệ Blockchain thì khả năng của khối chuỗi này rất an toàn, khó bị tấn công. Theo các chuyên gia IT thì khoảng 100 nữa may ra mới có thể có thuật toán xâm nhập, phá được khối chuỗi mà Blockchain tạo ra…

Kiểm soát được những sai sót trong quá trình vận hành xử lý thông tin đầu vào. Với đặc tính là một cuốn sổ cái lưu trữ dữ liệu, công nghệ Blockchain được thiết kế để chống lại việc thay đổi của dữ liệu. Tức là một khi dữ liệu đã được ghi thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó. Do vậy Blochchain có tiềm năng ứng dụng trong những lĩnh vực khác nhau của đô thị thông minh như lưu trữ hồ sơ tại các trường học, bệnh viện và các giao dịch ngân hàng.

Là phương thức giao dịch có khả năng chia sẻ, lập trình, mã hóa an toàn và tạo ra sự tin tưởng, Blockchain tiềm năng có thể giúp xóa bỏ tất cả sự sai sót về thông tin trong quá trình vận hành, tránh việc giả mạo, sửa chữa thông tin do tất cả thông tin liên quan đều đã được mã hóa và lưu lại trên hệ thống. Các nhà quản lý có thể dễ dàng xem xét, chiết xuất để tìm ra sai sót về thông tin khi cần thiết. Đây chính là nền tảng các giao dịch ngân hàng thông minh được lưu trữ trên cuốn sổ cái này đầy đủ, xác thực, không bị tẩy xóa sửa chữa, lòng tin giữa các bên được bảo đảm, việc xử lý tranh chấp bởi tòa án, hay trọng tài kinh tế đều được truy xuất nguyên trạng nguồn gốc mọi giao dịch…

Việt  Nam đứng trước một kỷ nguyên mới về công nghệ - kỷ nguyên của CMCN 4.0 đang tác động to lớn đến sự phát triển của tất cả các quốc gia, các ngành và lĩnh vực. Nhiệm vụ tăng cường năng lực tiếp cận CMCN 4.0 của Việt Nam đã được Chính phủ đặt ra cho nhiều Bộ, ngành và địa phương trong đó có việc thí điểm xây dựng mô hình đô thị thông minh. Việc nghiên cứu và đưa ra lộ trình ứng dụng các giải pháp công nghệ đặc trưng của CMCN 4.0 đặt ra cho các tỉnh thành phố cầm sớm xây dựng chiến lược ngay từ đầu về xây dựng cở sở hạ tầng CNTT cho các khu đô thị thông minh nhằm lan tỏa, kết nối cung ứng dịch vụ công, dịch vụ thương mại, hay dịch vụ ngân hàng thông minh

Minh Thiện