Phát triển hạ tầng viễn thông để sẵn sàng cho cách mạng công nghiệp 4.0

02:56 PM 14/07/2017 In bài viết

Mức độ sẵn sàng ở mức trung bình thấp

"Cách mạng Công nghiệp 4.0" đang diễn ra tại nhiều nước phát triển. Nó tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, với sự xuất hiện của robot có trí tuệ nhân tạo mang lại nhiều ứng dụng trong xã hội. Cuộc cách mạng này đã mở ra xu thế tất yếu để đáp ứng chính xác nhu cầu từng khách hàng, làm tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả, tốc độ, giảm tiêu hao nguyên nhiên liệu, chi phí sản xuất và vận hành, đồng thời bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN4) cũng mang đến nhiều thách thức về đảm bảo việc làm, quản trị xã hội, an toàn và an ninh thông tin…

Đối với các nước đang phát triển, những thách thức lại càng lớn hơn khi các điều kiện về hạ tầng, công nghệ và kỹ năng nguồn nhân lực chưa sẵn sàng cao để thích ứng và tận dụng cơ hội mà (CMCN4) mang đến.

Tại Việt Nam, theo nghiên cứu của Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tháng 4/2017, mức độ sẵn sàng với CMCN4 của Việt Nam ở mức trung bình thấp. Điều này thể hiện trên hai khía cạnh: các chỉ số (cạnh tranh toàn cầu (GCI), đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), sẵn sàng kết nối mạng (NRI), cạnh tranh sản xuất toàn cầu (GMCI)) và về công nghệ: mức Trung bình (IoT), mức Thấp (Gen, Giao thông thông minh, Robotics, In 3D, Vật liệu tiên tiến, Sensor, Năng lượng tái tạo). Mặt khác, về nguồn nhân lực, mặc dù học sinh, sinh viên Việt Nam được đánh giá có ưu thế về các môn học STEM, nhưng các chỉ số đánh giá của quốc tế những năm gần đây (Chỉ số cạnh tranh tài năng toàn cầu (GTCI), chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu (GCI) cho thấy, nhân lực của Việt Nam cơ bản vẫn chưa sẵn sàng cho CMCN4, chưa tương đương nhóm ASEAN 4. Năng suất lao động Việt Nam năm 2015 chỉ bằng 4,4% Singapore, 17,4% Malaysia, 35,2% Thái Lan, 48,5% Philippin. Vì vậy, nguy cơ mất việc làm do áp dụng những tiến bộ của tự động hóa ở Việt Nam sẽ rất cao. Tuy nhiên, ưu điểm của nước ta là mật độ thuê bao di động vượt xa các nước có mức thu nhập tương đương trong khu vực ASEAN.

Chính vì thế, việc ứng biến với cuộc cách mạng này đòi hỏi phải có sự phối hợp toàn diện và đồng bộ, liên quan đến tất cả các tổ chức, cá nhân, chính thể trên thế giới, từ khu vực công và tư tới giới khoa học và toàn xã hội.

Chủ động để nắm bắt cơ hội

Nhận thấy tầm quan trọng của xu thế cuộc CMCN4, những cơ hội và thách thức mà cuộc cách mạng này sẽ mang lại, tại Việt Nam, ngày 04/5/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc Tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan kết nối các chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ để tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Một trong các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Thông tin và Truyền thông trong Chỉ thị 16 là tập trung phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển, kinh doanh công nghệ mới.

Đối với xu thế mới này, cuối năm 2016, Bộ Thông tin và Truyền thông đã chủ động nghiên cứu, báo cáo Lãnh đạo Đảng và Chính phủ về “Xu thế cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và thời cơ thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 05/NQ-TW ngày 01/11/2016 của Hội nghị Trung ương 4 khóa XII” và sau đó tiếp tục cung cấp thông tin nghiên cứu để Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Có thể thấy, tất cả những thành tựu công nghệ mới trong cuộc CMCN4 được phát triển trên nền tảng của công nghệ số, trong đó có vai trò quan trọng của hạ tầng viễn thông băng rộng. Đây cũng chính là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Cho nên, để đón bắt được xu hướng này, tại Hội thảo “Hạ tầng viễn thông băng rộng trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4” mới đây, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn đã chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông, CNTT bên cạnh sự phát triển mạng lưới và an toàn thông tin hạ tầng viễn thông, CNTT thì cần đẩy mạnh công tác nghiên cứu các ứng dụng mới.

Toàn cảnh Hội thảo “Hạ tầng viễn thông băng rộng trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4”  

Bộ trưởng cho biết, trong thời gian tới, Bộ TT&TT sẽ nghiên cứu triển khai các nhiệm vụ được giao trong Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó tập trung vào các nội dung:

Thứ nhất là phải đưa ra được những định hướng chính sách cho các doanh nghiệp viễn thông, CNTT để tiến tới dịch chuyển dần sang các lĩnh vực mũi nhọn trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Thứ hai là thúc đẩy phát triển hạ tầng CNTT&TT băng rộng đảm bảo chất lượng, an toàn, bảo mật, sẵn sàng cho các thiết bị kết nối IoT phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thứ ba là phát triển một số lĩnh vực, sản phẩm trọng điểm về công nghiệp CNTT&TT.

Thứ tư là đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong mọi mặt của đời sống xã hội, nhất là lĩnh vực thiết yếu như giao thông thông minh, y tế thông minh.

Thứ năm là xây dựng cơ chế, chính sách hướng tới phát triển nền kinh tế số.

Thứ sáu là ưu tiên phát triển nguồn nhân lực trọng điểm về CNTT&TT sẵn sàng cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

 

 

TH