Cần đưa blockchain thành các dịch vụ, ứng dụng thực tế

11:43 AM 08/06/2018 In bài viết

Blockchain dưới các góc nhìn

Tại buổi làm việc, đại diện Vụ CNTT đã trình bày tổng quan về công nghệ blockchain và quan điểm của một số quốc gia về công nghệ này. Là một trong những công nghệ được hứa hẹn phát triển trong cách mạng công nghiệp 4.0, blockchain là hệ thống sổ cái phân tán được lưu trữ, cập nhật dữ liệu liên tục, tức thời. Việc lưu trữ phân tán cơ sở dữ liệu đảm bảo tính bảo mật của thông tin lưu trữ, tránh rủi ro bị tin tặc tấn công hay sập hệ thống. Mọi dữ liệu trên chuỗi khối đều được ghi lại chính xác thời gian, địa điểm, tài khoản tham gia và không thể bị thay đổi trong tương lai.

Một trong những ứng dụng nổi bật của blockchain là tiền mã hóa đã được nhiều cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới truyền thông quan tâm trong những năm gần đây. Bên cạnh đó, blockchain có rất nhiều ứng dụng tiện ích khác như giúp nâng cao hiệu quả một số lĩnh vực như dịch vụ hậu cần (logistics) hay truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, blockchain còn hỗ trợ cho việc triển khai chính phủ điện tử.

Tuy nhiên, theo Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia, các ứng dụng của blockchain hiện vẫn còn hạn chế, chủ yếu là tiền ảo (bitcoin, Ethereum), các nhà phát triển cũng khan hiếm. Các thách thức liên quan đó là vấn đề về an toàn bảo mật, thông tin cá nhân, thách thức thị trường (việc chuyển các tài sản vật lý sang blockchain như thế nào, vấn đề số hóa các sản phẩm khi đưa lên quản lý,…). Các ý tưởng, dự án có chất lượng chưa nhiều , chưa thu hút được người dùng. Thực tế, có rất nhiều start-up làm về blockchain nhưng thành công còn hạn chế. Một thách thức nữa là rào cản pháp lý, hiện chưa có nhiều nước đưa ra các quy định rõ ràng về quản lý blockchain, một số nước thì ngăn cấm, một số nước cho phép nhưng lại sử dụng hệ thống pháp lý cũ nên còn nhiều bất cập.

Cũng tại buổi làm việc, Viện Công nghệ phần mềm và nội dung số đã giới thiệu về kinh tế blockchain và vấn đề quản lý dưới góc độ quốc gia. Theo đại diện của Viện, về bản chất blockchain là tập hợp các công nghệ mới, sáng tạo. Về tổng thể, blockchain chính là quy trình trao đổi tài sản số, giá trị số và quyền số. Kinh tế blockchain thực chất đây là nền tảng để tạo ra sự giao dịch tin tưởng, với nhiều ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, thương mại điện tử,… Hiện các nước trên thế giới có các tiếp cận khác nhau về quản lý nhà nước về blockchain. Theo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), quản lý blockchain cần cung cấp sự đảm bảo về rủi ro, riêng tư; không làm ảnh hưởng, không gây nguy hại đến hoạt động của các hệ thống quốc gia. Trong khi đó, Nhật Bản lại cho rằng không nên ngăn cấm mà cho phép hoạt động trong sự giám sát.

Theo nhận định của Viện Công nghệ phần mềm và nội dung số, blockchain sẽ còn tiếp tục phát triển và thâm nhập sâu rộng vào các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, đời sống xã hội,… cả ở khu vực công và tư thì dưới góc độ quốc gia cần có chính sách uyển chuyển phù hợp, nhằm mục đích phát huy các lợi thế và giảm thiểu các rủi ro của blockchain. Việt Nam không thể đứng ngoài và là nước có thể đi tiên phong thế giới trong cầu nối giữa phương Tây thiên về sàn giao dịch với cách hiểu về tiền tệ mã hóa như phương tiện thanh toán và hoán đổi, một khi đã thiết lập được các khung khổ riêng việc điều chỉnh pháp lý. Tại việt Nam có thể xuất hiện các sàn giao dịch tiền tệ mã quốc gia. Blockchain chính là một hướng đột phá của cách mạng công nghiệp 4.0 mà các quốc gia chậm phát triển hoặc đang phát triển có thể bứt phá ngoạn mục so với các nước phát triển.

Trong khi đó, dưới góc độ của một nhà cung cấp dịch vụ, VNPT cũng đang nghiên cứu và phát triển blockchain theo hướng riêng của mình. Thực tế, blockchain có thể giúp các công ty viễn thông gia tăng lợi thế cạnh tranh cho các dịch vụ của mình. Trên thế giới, hiện có nhiều nhà mạng viễn thông đã tiên phong trong việc ứng dụng blockchain. Điển hình là việc Verizon Ventures đầu tư cho Filement phát triển blockchain cho IoT Platform của họ. Hay việc Orange đầu tư phát triển các ứng dụng tài chính trên nền telco sử dụng blockchain. Nhà mạng Tây Ban Nhà Telefonica đã đẩy mạnh hợp tác với Digital X phát triển dịch vụ ứng, nạp tiền linh hoạt sử dụng blockchain. Ngoài ra, AT&T còn thử nghiệm sử dụng blockchain trong việc minh bạch chuỗi giá trị quảng cáo trong hợp tác với các đối tác hay việc Telstra thử nghiệm blockchain trong IoT và sinh trắc học.

Các ứng dụng blockchain mà VNPT đang nghiên cứu và phát triển cho các dịch vụ IT

Theo quan điểm của VNPT, việc ứng dụng blockchain trước hết là cho các sản phẩm, dịch vụ nội bộ trên cơ sở mang lại cho khách hàng những giải pháp minh bạch, hiệu quả, nhanh chóng nhất. Hiện các ứng dụng blockchain mà VNPT đang nghiên cứu và phát triển cho các dịch vụ IT bao gồm: blockchain cho chính quyền điện tử (E-GOVchain), blockchain cho y tế (HISchain), blockchain cho giáo dục (EDUchain) và blockchain cho nông nghiệp (AGRIchain).

Để blockchain trở thành các dịch vụ thực tế?

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng nhấn mạnh: “Cái quan tâm của các doanh nghiệp trong ngành là làm thế nào để các lợi thế của blockchain trở thành các dịch vụ và để trở thành dịch vụ triển khai được thì cần thêm gì?”. Thứ trưởng cho biết cần tập trung vào các ứng dụng cụ thể, thực tế giống như VNPT đang nghiên cứu và tích hợp blockchain vào các sản phẩm của mình.

Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng phát biểu tại buổi làm việc

Trao đổi xung quanh vấn đề làm thế nào để blockchain trở thành dịch vụ, ông Nguyễn Thành Phúc, Cục trưởng Cục Tin học hóa, cho biết “Tôi rất vui mừng khi có nhiều đơn vị trong khối CNTT của Bộ đã quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu về blockchain, tạo ra một cộng đồng chuyên gia cùng quan tâm tới một vấn đề mới, ứng dụng trong kinh tế, đời sống,… Đặc biệt, một doanh nghiệp nhà nước như VNPT thực sự đã có các giải pháp thực tế đi từ ứng dụng nội bộ đi ra”. Ông nhấn mạnh “Blockchain không chỉ còn là trên giấy nữa”. Thực tế, đội ngũ chuyên gia của các đơn vị quản lý nhà nước của Bộ không đủ nguồn lực nên cần phối hợp với các chuyên gia đến từ các doanh nghiệp, nhằm đưa ra các sản phẩm, giải pháp blockchain thực thì mới có thể tiến xa.

Khung khổ pháp lý cũng là một vấn đề được các đại biểu đề cập tới nhiều tại buổi làm việc. Theo Viện Công nghệ phần mềm và nội dung số, cần có “sandbox điều chỉnh luật lệ”, nhằm mục đích hướng dẫn về luật lệ hiện hành có liên quan tới blockchain, tham mưu cho Bộ (Chính phủ) xác nhận các thành phần cấm và an toàn của các dự án blockchain hay khuyến cáo những nội dung có thể nhạy cảm và chưa lường được hết các tác động tiêu cực khi vận hành tại Việt Nam.

Ngoài ra, các nội dung khác được thảo luận gồm vấn đề bảo mật, xác thực, quyền riêng tư dữ liệu. Dù công nghệ blockchain có thể ngăn ngừa gian lận, các giao dịch số vẫn dễ bị tổn thương nếu chúng trở thành mục tiêu của bọn tin tặc. Bất kỳ thiết bị nào (máy tính, laptop, điện thoại di động) trong hệ thống blockchain cũng là nguồn dễ bị tổn thương tiềm tàng trước các nguy cơ tin tặc.

Cũng theo ý kiến của các đại biểu, để công nghệ blockchain được triển khai hiệu quả, đòi hỏi tất cả các bên liên quan trong chuỗi cung ứng phải tiếp nhận và nắm bắt được công nghệ này. Do đó cần nâng cao nhận thức của toàn xã hội, các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, bao gồm phổ cập kiến thức, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, khuyến khích và tạo sân chơi cho các tổ chức và doanh nghiệp trong việc kết nối phát triển các ứng dụng blockchain.

TH