Bước tiếp theo xây dựng thành phố thông minh tại Đà Nẵng

11:30 AM 23/10/2017 In bài viết

Hoàn thiện khung kiến trúc và các yêu cầu kỹ thuật

Duy trì và phát huy hệ thống CNTT sẵn có, thành phố Đà Nẵng tiếp tục cập nhật Hệ thống thông tin Chính quyền điện tử và tiếp tục xây dựng các ứng dụng thành phố thông minh.

Về mặt chính sách, Đà Nẵng đã Ban hành và triển khai Khung Kiến trúc tổng thể thành phố thông minh và các Kiến trúc chuyên ngành (đã ban hành cho ngành y tế, giáo dục; trong năm 2018 sẽ ban hành cho ngành giao thông, nông nghiệp, du lịch, lao động...)

Với phương châm xây dựng thành phố thông minh là “Đa đối tác - Một nền tảng - Một Hạ tầng - Một Chính sách - Đa Ứng dụng”, thành phố Đà Nẵng hợp tác với nhiều đối tác trong và ngoài nước, nhưng thực hiện xây dựng thành phố thông minh trên một nền tảng duy nhất, một cơ sở hạ tầng, một chính sách thống nhất. Trên cơ sở đó, thành phố xây dựng đa dạng các ứng dụng, dịch vụ thông minh.

Khung kiến trúc tổng thể thành phố thông minh của Đà Nẵng

Những nguyên tắc xây dựng mô hình thành phố thông minh tại Đà Nẵng gồm: Triển khai theo Kiến trúc phân lớp (Layered structure); Bảo đảm khả năng tương tác (Interoperability); Bảo đảm khả năng mở rộng (Scalability); Bảo đảm tính linh hoạt (Flexibility); Bảo đảm khả năng chống lỗi (Fault tolerant); Bảo đảm tính sẵn sàng, khả năng quản trị và khả năng phục hồi (Availability, manageability & resilience); Tuân thủ trên các tiêu chuẩn (Standards-based); Bảo đảm độc lập về công nghệ và các nhà cung cấp (Technology and/or vendor independence).

Những khi xây dựng mô hình thành phố thông minh Đà Năng yêu cầu phải phù hợp với các đề án, chương trình CNTT-TT của Chính phủ, các kế hoạch ứng dụng CNTT của các Bộ ngành và thành phố, đồng thời đáp ứng đúng yêu cầu đặc thù của thành phố; Tuân thủ các chuẩn, đặc tả, hướng dẫn quốc tế về thành phố thông minh và các dịch vụ thông minh trong các lĩnh vực chuyên ngành để đảm bảo khả năng tương tác; Có nền tảng cung cấp dịch vụ chung thống nhất, tích hợp chặt chẽ với Hệ thống Chính quyền điện tử (E-Government & Smart Government) của thành phố; Áp dụng các công nghệ tiên tiến mới nhất: Cloud, Big Data & BI, IoT, NFC, Mobile (4G/4.5G Advanced Pro), AI ...; Có Bộ chỉ số KPIs để đo lường và đánh giá.

Kiến trúc phân lớp của mô hình thành phố thông minh chia thành 5 lớp: Môi trường tự nhiên (Natural Environment): đồi núi, sông ngòi, hồ nước, công viên…; Hạ tầng cứng (Non ICT-based Hard Infrastructure): cầu cống, nhà cửa, hệ thống cung cấp điện, nước, phương tiện giao thông…; Hạ tầng CNTT&TT (ICT-based Hard Infrastructure): Trung tâm dữ liệu, mạng truyền dữ liệu, thiết bị máy tính, thiết bị di động, thiết bị IoTs…; Các Dịch vụ thông minh (Smart Services): các dịch vụ, ứng dụng phân chia theo các lĩnh vực chuyên ngành, ví dụ các dịch vụ y tế thông minh, các dịch vụ giáo dục thông minh...; Hạ tầng mềm (Soft Infrastructure): Nhân lực, quy trình nghiệp vụ, cơ sở dữ liệu…

Kiến trúc phân lớp của thành phố thông minh phát triển bền vững

Các nhóm lĩnh vực trụ cột (Core pillars) trong mô hình thành phố thông minh được phân thành 4 nhóm chính: Quản trị (Governance); Kinh tế (Economy); Môi trường (Environment); Xã hội/Đời sống (Society/Living). Sau này qua thực tế triển khai các thành phố thông minh, các hội nghị quốc tế về thành phố thông minh đã bổ sung thêm 2 nhóm lĩnh vực trụ cột: Con người (People) và Di động (Mobility).  Tất cả 6 nhóm lĩnh vực trụ cột này đều dựa trên nền tảng cốt lõi là Công nghệ thông tin & Viễn thông (ICT)

Những lĩnh vực chuyên ngành ưu tiên phát triển

Kiến trúc tổng thể ứng dụng CNTT-TT cho mô hình thành phố thông minh có 15 lĩnh vực chuyên ngành ưu tiên triển khai trong mô hình thành phố thông minh, trong đó có những lĩnh vực đã triển khai và đang tiếp tục hoàn thiện như:

Công dân thông minh - Smart Citizen (Bao gồm CBCC thông minh): Tính đến ngày 02/10/2017, tổng số dữ liệu đã nhập trên phần mềm Nhân Hộ Khẩu là 224.228 hộ và 857.250 nhân khẩu trên tổng số 275.516 hộ và 1.153.334 nhân khẩu, đạt 81,4% số hộ và 74,3% số nhân khẩu toàn thành phố.

Dữ liệu mở - Open Data: Kho dữ liệu đã được xây dựng cùng hàng trăm phần mềm chuyên ngành của các cơ quan, địa phương như: Phần mềm cấp giấy phép lái xe, quản lý phương tiện tại Sở Giao thông Vận tải; Phần mềm quản lý cấp giấy phép đầu tư, Phần mềm quản lý đăng ký kinh doanh qua mạng tại Sở Kế hoạch và Đầu tư; Phần mềm quản lý hành nghề y dược tư nhân, quản lý số liệu thống kê tại Sở Y tế; Phần mềm quản lý các cơ sở đào tạo nghề và đối tượng xã hội tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Phần mềm hộ tịch tại các phường xã, phần mềm y tế xã phường, phần mềm quản lý bệnh viện...

Giao thông & Logistic thông minh - Smart Transport & Logistics: Cùng với những dự án khác, Sở TT&TT cũng đã tự nghiên cứu camera giao thông thông minh (sử dụng giải pháp IoT – Internet of Things) bằng nguồn lực tại địa phương, thí điểm tại nút giao thông Trưng Nữ Vương – Núi Thành .

Camera giao thông thông minh

Mở rộng hệ thống điều khiển hệ thống đèn tín hiệu giao thông và camera giám sát giao thông, nâng tổng số điểm khoảng 328 điểm/nút giao thông (222 mới + 106 hiện có). Ứng dụng tra cứu hành trình xe buýt qua web, tin nhắn SMS và ứng dụng di động DanaBus.

Giáo dục thông minh - Smart Education: Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và Cổng giao tiếp dữ liệu ngành Giáo dục thực hiện liên thông tích hợp dữ liệu của các phần mềm quản lý trường học tại các trường trong cả thành phố.

Y tế thông minh - Smart Healthcare: Đã xây dựng hoàn thiện và đưa vào sử dụng 03 phần mềm: Phần mềm Y tế xã phường (100% xã, phường sử dụng); Phần mềm quản lý bệnh viện tại Trung tâm y tế cấp quận; Phần mềm Hồ sơ Y tế điện tử và quản lý ID bệnh nhân.

Nước thông minh - Smart Water: Triển khai trạm giám sát và cảnh báo sớm, tự động giám sát chất lượng nước tại nhà máy nước Cầu Đỏ (Đà Nẵng). Qua đó, các chỉ tiêu (độ đục, độ mặn, độ dẫn điện, độ PH và nồng độ clo…)  được thu thập và phân tích bởi các thiết bị cảm biến và cung cấp các thông số theo thời gian thực về chất lượng nước. Triển khai Hệ thống giám sát và cảnh báo sớm môi trường nước tại hồ Thạc Gián để phát hiện và cảnh báo sớm các chỉ số: độ pH, độ oxy hòa tan, độ đục, nhiệt độ...

An ninh & Ứng cứu khẩn cấp thông minh - Smart Safety & Emergency services: UBND thành phố đã phê duyệt dự án đầu tư dự án: Hệ thống camera giám sát an ninh trật tự trên địa bàn thành phố Đà Nẵng với quy mô khoảng 1.600 camera trên địa bàn Thành phố, thời gian triển khai trong năm 2017

Nông nghiệp thông minh- Smart Agriculture: Triển khai cơ sở dữ liệu và hỗ trợ người dân tra cứu các đơn vị đạt chuẩn an toàn thực phẩm (qua tin nhắn, điện thoại);

Thành phố tiếp tục ưu tiên phát triển những lĩnh vực: Dịch vụ công thông minh - Smart Public Services; Xây dựng/Nhà thông minh - Smart Building/Smart Home; Năng lượng thông minh - Smart Energy; Quản lý chất thải thông minh - Smart Waste Management; Du lịch thông minh - Smart Tourism; Thương mại thông minh - Smart Commerce.

Triển khai cụ thể

Thành phố Đà Nẵng đang tiếp tục cập nhật và hoàn thiện Hệ thống thông tin chính quyền điện tử, đặc biệt là các ứng dụng, cơ sở dữ liệu nền.

Tiếp tục triển khai, hoàn thiện các ứng dụng thông minh cho giáo dục và y tế theo kiến trúc đã ban hành. Thành phố sẽ ban hành và triển khai kiến trúc chuyên ngành cho nông nghiệp, du lịch, giao thông, lao động, du lịch, ..

Nhân rộng một số ứng dụng thông minh như: Giám sát và cảnh báo sớm chất lượng nguồn nước ao hồ (tại hồ Thạc Gián) ra các ao hồ khác; Hệ thống giám sát và cảnh báo sớm chất lượng nguồn nước uống (tại hồ nhà máy nước Cầu Đỏ) cho Nhà máy nước Sân bay, ...

Hoàn thiện hệ thống điều khiển tín hiệu giao thông, hệ thống camera giám sát giao thông và dự án camera giám sát an ninh trật tự. Trong đó, thành phố sẽ triển khai Phần mềm phân tích dữ liệu từ camera giao thông, camera an ninh trật tự nhằm tự động, hỗ trợ ra quyết định phục vụ quản lý, đặc biệt là điều tra, trấn áp tội phạm.

Tiếp tục triển khai đưa vào sử dụng nền tảng dữ liệu mở (Open Data) để chia sẻ dữ liệu của các cơ quan nhà nước cho các doanh nghiệp và cộng đồng có thể dựa trên đó phát triển các ứng dụng CNTT phục vụ nhu cầu cuộc sống người dân.

Mở rộng Mạng đô thị (Mạng MAN), Hệ thống Wifi công cộng, Trung tâm dữ liệu, hệ thống an ninh thông tin, ... để bảo đảm cho triển khai các ứng dụng thành phố thông minh đồng thời với tăng cường giải pháp an toàn, bảo mật cho toàn hệ thống.

Mạng đô thị (Mạng MAN) của Đà Nẵng

Thành lập Trung tâm điều hành, vận hành, giám sát và cảnh báo tập trung Thành phố thông minh; trong kết nối với các trung tâm hiện có: camera giao thông, camera an ninh, điện lực, vận hành Hệ thống egov, an toàn thông  tin, Tổng đài dịch vụ công 1022, cứu nạn, cứu hộ.

Đại diện Sở TTTT Đà Nẵng cho biết, Lãnh đạo thành phố rất quyết tâm triển khai Chính quyền điện tử. Lãnh đạo các sở, ban, ngành ủng hộ và tích cực đồng hành trong triển khai xây dựng Chính quyền điện tử, đặc biệt là sự kết hợp đồng hành giữa Sở TT&TT và Sở Nội vụ (CNTT và CCHC). Cán bộ chuyên trách CNTT, CBCCVC của thành phố tích cực tuân thủ, thay đổi thói quen để nhanh chóng tiếp cận với môi trường làm việc điện tử. Đặc biệt, tổ chức bộ máy trực 24/24h vận hành chính quyền điện tử, bảo đảm an toàn thông tin, ứng cứu sự cố, cập nhật tính năng mới cho Hệ thống. Với khung kiến trúc và yêu cầu kỹ thuật cụ thể mà thành phố đã đề ra, kế hoạch xây dựng thành phố thông minh của Đà Nẵng đang tiến triển khá thuận lợi.  

Minh Thiện