Việc làm trong nền kinh tế số: kỹ năng mới, thành công mới

04:46 PM 09/08/2017 In bài viết

Tuy nhiên, chìa khóa cho sự tăng trưởng này - và quan trọng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững (Sustainable Development Goal) thứ 8 trong 17 mục tiêu của Liên hợp quốc - là lực lượng lao động cần được trang bị một loạt các kỹ năng số hoàn toàn mới.

Chính phủ các nước trên toàn thế giới đang tiến hành các biện pháp để giải quyết các thiếu hụt về kỹ năng số do sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Singapore tiên phong nâng cấp kỹ năng số

Trong số các quốc gia tiên phong trong nỗ lực này là Singapore, một quốc gia tập trung lớn cho việc đào tạo các kỹ năng số như là một phần của Tầm nhìn quốc gia thông minh (Smart Nation Vision).

Với mục tiêu tăng cường vị trí là một “Cửa ngõ đến sáng tạo châu Á”, Singapore gần đây đã khẳng định cam kết của quốc gia này là sẽ chi 2,4 tỷ đô la Singapore (SGD) (1,73 tỷ USD) trong năm tài chính 2017 để thúc đẩy chuyển đổi số và các nỗ lực trở thành quốc gia thông minh. Được biết, giai đoạn 2016 - 2018, Singapore có kế hoạch tuyển dụng thêm 53.000 chuyên gia ICT. Vào năm 2015, Singapore đã thiếu hụt khoảng 20.000 vị trí việc làm ICT, do vậy đầu tư vào việc phát triển các kỹ năng số sẽ là một bước đi quan trọng khi Singapore hướng về tương lai trong kỷ nguyên số.

Đây không chỉ là một tầm nhìn, mà để bảo đảm rằng chúng tôi duy trì sự thích ứng trên thị trường toàn cầu. Đó là “phải xây dựng một lực lượng lao động tương lai và bảo đảm thế hệ trẻ và kế tiếp chúng tôi sẽ thích ứng được trong nền kinh tế số”, Giám đốc Điều hành Cơ quan phát triển truyền thông I Infocomm (IMDA) Tan Kia How cho biết.

“Nâng cấp kỹ năng” và “tái đào tạo kỹ năng”

Bên cạnh chương trình Lab on Wheels (phòng lab) di động dành cho các em học sinh phổ thông trung học trên toàn quốc giới thiệu công nghệ trong một môi trường thú vị là trên những chiếc xe ô tô tiện nghi, chính phủ Singapore còn công bố một chương trình kiểu “chỉ tay bảo việc” cho những người đã tốt nghiệp cập nhật các kỹ năng công nghệ thông qua việc thực hành.

Chương trình đào tạo này được triển khai nhờ vào các chuyên gia có kinh nghiệm về công nghệ mới thực hiện đào tạo kỹ năng cho các vị trí việc làm liên quan đến công nghệ theo yêu cầu, như phân tích dữ liệu.

Các công ty thuộc khu vực tư nhân sẽ cùng tham gia với các chuyên gia thực hiện đào tạo công việc tại chỗ kéo dài 12 tháng. Điều này có nghĩa là các công ty sẽ tiếp cận với các chuyên gia cấp cao để hỗ trợ đào tạo ICT một cách rộng rãi. Chương trình có khung đào tạo này sẽ giúp nhiều người trẻ lựa chọn các công việc liên quan đến công nghệ mà trước đây theo cách nào đó họ đã không lựa chọn.

“Mặc dù có nhiều người Singapore đã dành được các giải thưởng toán Olympics quốc tế, nhưng vì lý do nào đó, họ đã không lựa chọn theo đuổi sự nghiệp này. Do đó, chúng tôi cho rằng chính phủ phải có một chương trình khung và nó sẽ mang lại lợi ích cho các ngành, theo đó chúng tôi nhận thấy cùng tham gia vào chương trình”, Giám đốc phụ trách các hoạt động tại SAS Singapore, một công ty dịch vụ và phần mềm phân tích kinh doanh cho biết.

Hỗ trợ sáng tạo trong công việc liên quan đến công nghệ số

Xưởng sáng tạo công nghệ Pixel Studios ở Singapore là một ví dụ. Xưởng này là một nơi dành riêng cho các nhà sáng tạo nội dung và phát triển game để thử nghiệm, cộng tác và sáng tạo trong khi phát triển các kỹ năng và nền tảng.

Pixel Studios hỗ trợ sáng tạo game

Chúng tôi muốn hỗ trợ mọi người không chỉ phát triển sản phẩm, mà còn phát triển một công việc bền vững, khả thi. Sau đó nếu sản phẩm của bạn có thất bại, thì những người được hỗ trợ vẫn có đủ bí quyết sản xuất để xây dựng công việc của họ trong tương lai”, TS. Ng Kianm Bee, Phó Giám đốc trường Cao đẳng Bách khoa về truyền thông tương tác và số Nanyang cho biết.

Sự nhạy bén trong công việc thu được từ trải nghiệm khởi nghiệp này sẽ giúp chuyển đổi nguồn lao động này thành nguồn lao động sáng tạo và sẽ đáp ứng được các phát triển trong tương lai.

Có thể kể đến các nhà sáng tạo nội dung số và các nhà phát triển game đã thành đạt từ chương trình như Wah!Banana và Ratloop Asia (đã phát triển Rocketbirds 2 cho PC và Sony PlayStation 4), những người đã hưởng lợi từ sự hỗ trợ và các nguồn lực của Pixel Studios.

Thành công của Malaysia

Ở nước láng giềng với Singapore là Maylaysia, một chương trình đào tạo nhằm giúp lao động tìm kiếm các cơ hội việc làm từ mạng, công nghệ số đã được triển khai: chương trình e‑Rezeki. Chương trình có trọng tâm hỗ trợ các kỹ năng ICT cơ bản và nâng cao cho các công dân ở các khu vực nông thôn.

Năm ngoái, 17,8% GDP quốc gia của Malaysia được khởi nguồn từ “kinh tế số”, theo các con số của chính phủ Malaysia và Thủ tướng Najib Razak đã công bố năm 2017 là năm của nền kinh tế Internet. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách phát triển kinh tế - xã hội giữa nông thôn và thành thị. Theo đó, thúc đẩy nền kinh tế dựa trên ICT địa phương là mục tiêu quan trọng của quốc gia này.

Theo Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện của Malaysia (MCMC), một trong những bước đi được chính phủ nước này thực hiện là hướng tới một quốc gia phát triển là xóa mù công nghệ thông tin – truyền thông (ICT) cho tất cả người dân Malaysia; để bảo đảm ít nhất mỗi người dân Malaysia được truy cập Internet cũng như kiến thức Internet cơ bản.

Vai trò quan trọng của các trung tâm Internet nông thôn

Nhờ có truy cập Internet và được đào tạo thông qua các trung tâm Internet do chính quyền địa phương vận hành, những doanh nhân địa phương của Malaysia đang đẩy mạnh hiện diện trực tuyến và đã thu được những thành tựu.

Người dân nông thôn Malaysia tích cực đến các trung tâm Internet

Sử dụng các phương tiện tại một trung tâm Internet ở thị trấn nhỏ ven biển của Melaka, doanh nhân Tajul Rusydi Akasyah Bin Abd Aziz, chủ công ty Tapai Pulut Sarimah, đã cập nhật trang Facebook của công ty để bán các hộp cơm tapai, một loại cơm lên men của địa phương. Doanh nhân 26 tuổi này đã tham gia vào trung tâm Internet nông thôn vào năm 2016 và nhận được sự hỗ trợ kinh doanh ở cấp độ cao hơn. Hiện nay các khách hàng mới từ ngoài ngôi làng của anh đã có thể thưởng thức hương vị gia đình từ những hộp cơm tapai của anh.

Trung tâm Internet này đã giúp tôi quảng cáo sản phẩm của tôi trên Internet thường xuyên, hiệu quả hơn. Hiện tôi đang sử dụng Facebook, trang web cá nhân và Instagram. Tôi đã tăng được doanh thu khoảng 20%. Điều này làm tôi rất vui mừng”, Bin Abd Aziz cho biết.

Đào tạo nghề liên quan đến công nghệ số

Đào tạo bổ sung được thực hiện qua chương trình e‑Rezeki của Malaysia đã giúp đỡ các cá nhân thu nhập thấp tìm thêm “việc phụ” để tăng thu nhập. Các trung tâm đào tạo này được mở trên khắp Malaysia để đào tạo cho mọi người cách tìm việc làm từ mạng. Riêng trong năm 2016, đã có 150.000 người sử dụng đăng ký đào tạo và đã thu nhập được 17 triệu ringgit Malaysia (gần 4 triệu USD) thông qua chương trình.

Mặc dù có một phần lớn học sinh hiện nay rồi sẽ được tuyển dụng vào những công việc của mới, các chương trình kỹ năng số mới như chương trình này sẽ rất quan trọng để chuẩn bị cho lực lượng lao động thích ứng với tương lai.

Hình thành các doanh nhân

Từ một làng quê nhỏ ở quần đảo Borneo, cách thủ đô Kuala Lumpur 1000km, Azhar Ramali, con trai của một ngư dân, đã phải vất vả để tìm được việc làm sau khi nhận bằng khoa học máy tính. Nhưng nhờ có tấm bằng đào tạo này mà Ramali nhận được thông qua chương trình e‑Rezeki, Ramali hiện đã là một lập trình viên tự do và một chuyên gia trình diễn cho các khách hàng trên toàn thế giới. Trong một khóa đào tạo của riêng mình, Ramali đã kiếm được 50.000 ringgit Malaysia (gần 11.600 USD).

Cho đến giờ, tôi vẫn không thể tin được. Đây là một chương trình tuyệt vời”, Ramali cho biết.

Thanh niên Malaysia tham gia chương trình eRezeki tại các trung tâm đào tạo

Hiện diện tại các trung tâm đào tạo trên khắp đất nước Malaysia, chương trình e‑Rezeki có mục tiêu hỗ trợ các cá nhân thuộc 40% hộ gia định có thu nhập thấp dưới 4000 ringgit Malaysia (950 USD) mỗi tháng bổ sung thêm thu nhập bằng việc làm trực tuyến. Chương trình đã hỗ trợ những người dân không lên mạng trước đó có những kỹ năng số cơ bản.

Chương trình có 3 nội dung: thực hiện các công việc máy tính, như trích xuất dữ liệu hay sửa ảnh; các công việc nhờ lên mạng, như các dịch vụ chuyển phát được đặt hàng trực tuyến, và công việc số như thiết kế hình ảnh hay thư ký số. Hiện đã có 23.000 tham gia chương trình với 150.000 đăng ký trên nền tảng của chương trình.

Một số người sử dụng số tiền kiếm thêm được nhờ chương trình để dành chi tiêu cho các ngày nghỉ, các buổi lễ hay trả tiền hóa đơn cho gia đình, nhưng Ramali có mục tiêu cụ thể cho việc kiếm tiền của mình.

Tôi mở một cái chợ mini nhỏ ở quê. Chợ sẽ có mọi thứ mà làng chài của tôi cần cho công việc đi lưới và có cả thực phẩm. Mọi công việc của chợ do gia đình tôi điều hành. Tôi tự hào bởi vì không chỉ tạo ra một cái chợ mà còn mang Internet miễn phí đến toàn bộ dân làng. Tôi rất tự hào về những gì tôi làm. Tôi đang giúp đỡ gia đình và chính bản thân tôi, nên tôi thấy rất vui”, Ramali cho biết.

Chính phủ Maylaysia dự kiến có 200 trung tâm vận hành chương trình này trên khắp đất nước vào cuối năm 2017.

Lan Phương (Theo ITU News/itu.int)