Quảng Ngãi ứng dụng CNTT trong công tác phòng chống thiên tai

Đời sống xã hội - Ngày đăng : 11:22, 08/12/2023

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vận hành công trình thủy lợi và phòng chống thiên tai góp phần từng bước chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp và PTNT ở Quảng Ngãi.
Đời sống xã hội

Quảng Ngãi ứng dụng CNTT trong công tác phòng chống thiên tai

Q.H 08/12/2023 11:22

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vận hành công trình thủy lợi và phòng chống thiên tai góp phần từng bước chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp và PTNT ở Quảng Ngãi.

Theo báo cáo tổng quan về hạ tầng thủy lợi và phòng chống thiên tai của Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Ngãi, gần đây thiên tai thường xuyên xảy ra, đặc biệt 2 đợt hạn hán kéo dài năm 2015 với chu kỳ xuất hiện trên 50 năm và đợt hạn 2019-2020. Hạn hán, xâm nhập mặn đã ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân và nhu cầu cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

anh-pctt-4.jpg
Hồ Nước Trong là hồ chứa lớn nhất của tỉnh Quảng Ngãi với dung tích gần 290 triệu m3. Ảnh: L.K

Vùng hạ lưu các sông đã và đang được đầu tư nhiều công trình đập, cống ngăn mặn: Bình Dương, đập hạ lưu sông Trà Khúc, Hiền Lương, Đức Lợi, Khê Hòa, Cầu Chùa… nên tình hình xâm nhập mặn không quá nghiêm trọng, nhưng hiện tại một số vùng tình trạng xâm nhập mặn vẫn còn ảnh hưởng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi ở các huyện, thị ven biển, đặc biệt tại các xã vùng hạ lưu sông Trà Bồng và một số phường xã ven biển thuộc thị xã Đức Phổ.

Vùng đồng bằng ven biển của tỉnh Quảng Ngãi hàng năm xảy ra tình trạng ngập úng ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, điển hình là vùng ngập úng Sông Thoa. Ngoài ra còn có các vùng ngập úng cục bộ khác như vùng hạ lưu sông Trà Bồng, vùng phía Đông huyện Sơn Tịnh, vùng hạ lưu sông Trà Khúc (Huyện Tư Nghĩa, TP Quảng Ngãi), vùng sông Vệ (Huyện Nghĩa Hành, Tư Nghĩa). Quảng Ngãi có 126 hồ chứa, 528 đập dâng, 7 đập ngăn mặn được đưa vào quản lý, khai thác để cấp nước, ngăn mặn phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và các ngành kinh tế khác. Nhờ đầu tư sửa chữa, nâng cấp bằng nhiều nguồn vốn khác nhau như: Trung ương, địa phương, viện trợ không hoàn lại, vốn vay ODA… nên đến nay phần lớn các hồ đập đã được kiên cố, còn lại 21 hồ chứa nước bị hư hỏng, xuống cấp nặng cần phải đầu tư sửa chữa, nâng cấp để đảm bảo khả năng chống chịu với thiên tai.

Về phòng chống thiên tai, đê điều còn nhiều tuyến đê được xây dựng trong những năm trước đến nay đã xuống cấp, không đảm bảo cao trình chống lũ và mặt cắt ổn định nên nhu cầu đầu tư xây dựng, nâng cấp đê điều lớn, trong khi nguồn kinh phí của tỉnh còn hạn hẹp. Ở cấp huyện, cấp xã chưa có nhân lực chuyên trách về phòng, chống thiên tai nên gặp nhiều khó khăn trong tham mưu chỉ huy, chỉ đạo và triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao. Cơ sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợ phòng, chống thiên tai ở các cấp còn thiếu và yếu, nhất là ở cấp huyện, xã.

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong quản lý vận hành công trình thủy lợi và phòng chống thiên tai góp phần từng bước chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp và PTNT Quảng Ngãi. WebGIS thủy lợi Quảng Ngãi (Địa chỉ: http://thuyloi.quangngai.gov.vn) là công cụ đắc lực trong công tác quản lý tổng thể, cung cấp thông tin chính xác, nhanh chóng. Người dùng được phân làm 4 nhóm: Lãnh đạo và cán bộ Chi cục Thủy lợi, Sở NN và PTNT; Cơ quan quản lý hồ đập (huyện, xã): Là cán bộ thuộc xí nghiệp hay tổ quản lý từng công trình hồ chứa cụ thể. Các nhóm có trách nhiệm theo dõi, báo cáo và thực hiện các chỉ thị về vận hành hồ chứa, nâng cấp sửa chữa công trình khi có sự cố.

WebGIS thủy lợi Quảng Ngãi là phần mềm quản lý nghiệp vụ chuyên môn lĩnh vực đập, hồ thuỷ lợi trên địa bàn toàn tỉnh; Là công cụ đắc lực trong công tác quản lý tổng thể, cung cấp thông tin chính xác, nhanh chóng, phục vụ quản lý, quy hoạch; Phục vụ tốt cho việc cải cách hành chính của địa phương; Xây dựng bổ sung hệ thống cơ sở dữ liệu về đê, kè; Phát triển chức năng giám sát, hỗ trợ ra quyết định trong công tác vận hành hồ, đập; Phát triển chức năng cập nhật an toàn công trình thuỷ lợi; Giám sát, theo dõi vi phạm hành lang an toàn công trình thủy lợi.

Ứng dụng CNTT trong quản lý, vận hành thiết bị thủy văn chuyên dùng cảnh báo sớm.

Hệ thống đo mưa tự động Vrain do WATEC phát triển từ năm 2016, đến nay đã lắp đặt gần 2.500 trạm bao phủ 63 tỉnh thành trong cả nước bao gồm huyện đảo Trường Sa, trong đó có 1.077 trạm thuộc mạng khí tượng thuỷ văn Quốc gia, gần 1.400 trạm chuyên dùng của cơ quan phòng chống thiên tai các tỉnh, các hồ chứa thuỷ lợi thuỷ điện, trong đó có các công trình thuỷ điện lớn như Thuỷ điện Sơn La, Ialy, Sê San, Thác Bà, Hàm Thuận - Đa Mi. Tại Quảng Ngãi, hệ thống Vrain có 79 trạm và là tỉnh có số trạm đo mưa chuyên dùng lớn nhất cả nước.

Hệ thống đo mưa tự động Vrain hiện là hệ thống đo mưa tự động lớn nhất Việt Nam và là nguồn dữ liệu mưa chủ yếu cung cấp cho Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo Quốc gia về PCTT; Cơ quan phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn các cấp phục vụ dự báo, cảnh báo, chỉ đạo, chỉ huy phòng chống thiên tai, đặc biệt là mưa lũ. Với thiết bị đồng bộ, do Watec nghiên cứu và phát triển nên hoàn toàn làm chủ công nghệ, chương trình quản lý và truyền dữ liệu được phát triển trên nền tảng điện toán đám mây, có đầy đủ các tính năng phục vụ yêu cầu khai thác dữ liệu trên máy tính và các thiết bị di động thông minh, tốc độ truy cập nhanh và tính ổn định cao. Truy cập miễn phí tại địa chỉ ww.vrain.vn.

Hiện đã phát triển ứng dụng trên điện thoại thông minh, cho phép người dùng truy cập miễn phí để nhận thông tin về lượng mưa ngày và nhận cảnh báo mưa lớn vượt theo thời gian thực.

Q.H