Kỷ nguyên số và những tác động với nguồn nhân lực trong APEC

03:24 PM 15/05/2017 In bài viết

Ngày 15/5/2017 tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Đối thoại Cao cấp về phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số (HLPD HRD). Phó thủ tướng Vũ Đức Đam dự và phát biểu định hướng, Bộ trưởng Bộ lao động – Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung chủ trì đối thoại cùng Tổng giám đốc Ban thư ký APEC Allan Bollard và các đại biểu cấp cao, các chuyên gia tới từ các nền kinh tế thành viên APEC, ngân hàng thế giới, trường đại học và doanh nghiệp.

Đây là Hội nghị mở đầu cho 8 Hội nghị cấp Bộ trưởng của năm APEC 2017 và cũng thể hiện nỗ lực liên tục của APEC nói chung và của Việt Nam nói riêng về phát triển nguồn nhân lực, nhất là từ sau Hội nghị Bộ trưởng về Phát triển nhân lực tổ chức tại Hà Nội năm 2014 và Kế hoạch hành động của APEC 2015 – 2018 về năng cao chất lượng việc làm và tăng cường sự kết nối người dân thông qua phát triển nguồn nhân lực.

Tại phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: “Nguồn nhân lực ở bất kỳ thời gian nào cũng là yếu tố trung tâm, động lực của phát triển. Điều này thể hiện tầm quan trọng, ý nghĩa của Đối thoại với chủ đề “Phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số”. Trong kỷ nguyên số, sự phát triển vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với phát triển nguồn nhân lực và cần tạo điều kiện, phương tiện mới để thực hiện những yêu cầu đó”. Theo Phó Thủ tướng, vấn đề này không chỉ đặt ra đối với nhân lực trong các ngành mũi nhọn, công nghệ cao, các công việc nghiên cứu liên quan trực tiếp tới máy tính, công nghệ thông tin (CNTT) mà trong tất cả các lĩnh vực, ở mọi tầng nấc, ngay cả đối với nhóm lao động giản đơn – chiếm tới 40% ở Đông Á và 50% ở Nam Á và Thái Bình Dương.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại lễ khai mạc

Trong bài phát biểu chào mừng, ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ lao động – Thương binh và Xã hội khẳng định: Đối thoại chính sách cao cấp APEC về phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số là một bằng chứng về cam kết của các nền kinh tế APEC nhằm tăng cường và thúc đẩy hợp tác phát triển nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu phát triển, phù hợp với yêu cầu của người lao động và người sử dụng lao động, nhằm vun đắp tương lai chung về một APEC năng động, hòa bình, ổn định đi đầu trong tăng trưởng và liên kết toàn cầu, có khả năng ứng phó với những biến đổi kinh tế - tài chính và những thách thức do thiên nhiên và con người gây ra.

“Tôi tin tưởng rằng với những sáng kiến, kinh nghiệm và bài học tốt về các chính sách và thực tiễn từ các nền kinh tế APEC hướng tới tương lai việc làm tốt đẹp hơn. Trong đó, chủ động đào tạo nguồn nhân lực, điều chỉnh chính sách an sinh xã hội sẽ góp phần quan trọng vào nỗ lực chung nhằm tiếp tục cụ thể hóa và hiện thực hóa những chỉ đạo, định hướng của Lãnh đạo Cấp cao, đồng thời bổ sung cho các sáng kiến và chương trình hành động hiện hành của APEC hướng tới đảm bảo việc làm bền vững, bao trùm cho tất cả mọi người”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết.

Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung phát biểu khai mạc

Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phát triển nhanh, năng động với trên 50% số người sử dụng điện thoại di động, Internet, mạng xã hội toàn cầu và là thị trường mua sắm qua mạng lớn nhất thế giới. Đặc biệt, tỷ trọng đóng góp của kinh tế số trong tăng trưởng APEC hiện nay cao hơn mức trung bình toàn thế giới. Từ năm 2010 kinh tế số đóng góp trung bình khoảng 4,1% vào GDP của các nước trong G20 thì nhiều nước thành viên tỷ lệ này đã có mức cao hơn. Có những dự báo cho rằng trong những năm tới đây tại một số nước thành viên tốc độ này rất cao, thậm chí còn cao hơn so với cách đây 10 năm.

Gần đây, cụm từ cách mạng công nghiệp (CMCN) lần thứ 4 được nhắc tới rất nhiều. Mặc dù nhiều nội dung liên quan vẫn đang tiếp tục được trao đổi, nhưng rõ ràng ở đây báo hiệu xu hướng có tính cách mạng đang đến với nền tảng là CNTT, với các khái niệm như Internet của vạn vật, trí tuệ nhân tạo, robotics, xử lý dữ liệu lớn… Một trong những đặc tính quan trọng của CMCN lần thứ 4 là tính kết nối, điều có ý nghĩa ở đây là không chỉ kết nối giữa thiết bị với thiết bị mà cả thiết bị với con người, đặc biệt là giữa con người với con người, tổ chức với tổ chức, tất cả đều được kết nối từ chính phủ, doanh nghiệp, công dân, và không chỉ trong phạm vi một cồng đồng, một dân tộc, một khu vực mà mang tính toàn cầu.

Các nước trong APEC đã có những bước chuyển động liên quan tới cuộc CMCN lần thứ 4, có thể kể ra những chương trình công nghiệp, Internet hay chương trình sáng kiến phát triển như ở Nhật Bản, chương trình về sản xuất sáng tạo 3.0 tại Hàn Quốc, hay chiến lược quốc gia Internet băng rộng của Malaysia.

Một vấn đề chúng ta thường nhắc tới để cảnh báo là cuộc cách mạng này sẽ tạo ra nguy cơ mất việc làm hàng loạt. Tuy nhiên, nếu nhìn một cách lạc quan hơn từ các cuộc cách mạng trước đây sẽ có những ngành nghề, việc làm mất đi nhưng sẽ sản sinh ra nhiều hơn việc làm mới. Vấn đề là ai phát triển kinh doanh đổi mới trước thì người đó sẽ giành được, do đó buộc các nền kinh tế APEC phải thay đổi theo, điều chỉnh các chính sách, chương trình đào tạo giáo dục và dạy nghề phù hợp với xu hướng này.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: “Điều đáng lưu ý là trong kỷ nguyên số này, CNTT không chỉ giúp tăng năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế mà còn là phương tiện kết nối, mở ra chân trời, thế giới mới để mọi người, từng người được tiếp cận, được chia sẻ, được giao lưu, được phát huy sáng tạo và khẳng định giá trị cá nhân của mình và đóng góp vào thành tựu chung, vào văn minh nhân loại”. Ở Việt Nam từ nhiều năm duy trì hệ thống gần 130 trung tâm giới thiệu việc làm công lập, hằng năm tư vấn, giới thiệu việc làm cho khoảng 3 triệu lao động. Những năm gần đây, nhiều sàn giao dịch việc làm trực tuyến ra đời với bộ máy gọn nhẹ và hiệu quả hơn nhiều. Có thể khẳng định, CNTT giúp thị trường lao động được tổ chức, vận hành hiệu quả, tiết kiệm thời gian kết nối việc làm.

Tại Hội nghị, các đại biểu và diễn giả đã thảo luận về những hàm ý của số hóa đối với tương lai việc làm và những thách thức cũng như cơ hội mà nó sẽ mang tới cho người lao động và cộng đồng của họ, đào tạo nghề và vấn đề an sinh xã hội.

Toàn cảnh Hội nghị Đối thoại Cao cấp về phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số

Đại biểu các nền kinh tế APEC sẽ bàn bạc về khung phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số nhằm đưa ra một loạt các chính sách và biện pháp thích hợp để hỗ trợ các nền kinh tế chuẩn bị nguồn nhân lực tham gia thị trường lao động;  về những thách thức và cơ hội trong việc làm hiện tại và xa hơn trong tương lai, góp phần vào những sáng kiến và đóng góp của APEC vào những nỗ lực toàn cầu, bao gồm của sáng kiến của ILO “Tương lai việc làm” và những nỗ lực nhằm đạt được "Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc" cũng như tăng cường sự thịnh vượng chung cho khu vực. Khung phát triển nhân lực này sẽ được báo cáo lên Hội nghị Bộ trưởng APEC và Hội nghị các Nhà Lãnh đạo Kinh tế vào tháng 11/2017, tổ chức tại thành phố Đà Nẵng.

Kết thúc bài phát biểu của mình, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định Việt Nam sẽ làm hết sức để hoàn thành vai trò nước chủ nhà APEC 2017, tạo điều kiện tốt nhất cho các đại biểu tham gia Đối thoại đạt được thành công như mong đợi.

Các đại biểu tham dự Đối thoại chụp ảnh lưu niệm

Bùi Huyền - Mạnh Vỹ

(ictvietnam)