Diễn đàn

Tạo điều kiện để các DN nền tảng tham gia thị trường bưu chính

Hoàng Linh 20/03/2024 17:46

Các doanh nghiệp (DN) nền tảng số mong muốn được tham gia sâu vào thị trường bưu chính đang mở rộng thông qua việc Luật Bưu chính được sửa đổi.

Hình thành thị trường bưu chính phát triển lành mạnh, bền vững

Luật Bưu chính được Quốc hội thông qua tháng 6/2010, đến nay đã thực thi hơn 13 năm, là cơ sở pháp lý quan trọng để hình thành và phát triển thị trường bưu chính tại Việt Nam ngày hôm nay.

Theo số liệu của Vụ Bưu chính - Bộ TT&TT, trong giai đoạn 2010 - 2023, số DN bưu chính tăng 18 lần (từ 40 lên hơn 700 DN); doanh thu dịch vụ bưu chính tăng 14 lần (từ 4.000 tỷ đồng lên 59.000 tỷ đồng); sản lượng bưu gửi tăng hơn 7 lần (từ 330 triệu bưu gửi lên 2.420 triệu bưu gửi).

Từ những số liệu thống kê trên, tại Hội nghị tổng kết thi hành luật Bưu chính do Bộ TT&TT tổ chức ngày 20/3, Thứ trưởng Bộ TT&TT Bùi Hoàng Phương khẳng định: “Sự tăng trưởng nhanh chóng của bưu chính trong hơn 13 năm qua là tác động tích cực, quan trọng của Luật Bưu chính đến đời sống kinh tế - xã hội của đất nước.

tt-bui-hoang-phuong.jpg
Thứ trưởng Bộ TT&TT Bùi Hoàng Phương: Sự tăng trưởng nhanh chóng của bưu chính trong hơn 13 năm qua là tác động tích cực, quan trọng của Luật Bưu chính đến đời sống kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả ấn tượng đã đạt được, sau 13 năm thi hành, Luật Bưu chính cũng bộc lộ những hạn chế, những nội dung cần điều chỉnh cho phù hợp với xu thế phát triển của xã hội, nhất là xu thế chuyển đổi số (CĐS), xu thế phát triển thương mại điện tử (TMĐT).

Ngày 30/5/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 654/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển bưu chính đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030”, trong đó khẳng định quan điểm: “Phát triển bưu chính thành một trong các hạ tầng quan trọng, thiết yếu của quốc gia. Hạ tầng bưu chính được sử dụng để cung ứng các sản phẩm, dịch vụ bưu chính và các sản phẩm, dịch vụ khác; tham gia phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và các trường hợp khẩn cấp, trong đó lấy mạng bưu chính công cộng làm nòng cốt”.

Đồng thời, Chiến lược phát triển bưu chính cũng xác định tầm nhìn đến năm 2030: “Bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số, đặc biệt là của thương mại điện tử; mở rộng hệ sinh thái dịch vụ, mở rộng không gian hoạt động mới; thúc đẩy phát triển Chính phủ số, xã hội số”.

Để đáp ứng kỳ vọng bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia, đồng thời khắc phục những hạn chế của Luật Bưu chính hiện hành, năm 2024, Bộ TT&TT đã đăng ký trong Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 05/01/2024 của Chính phủ nhiệm vụ xây dựng Luật Bưu chính sửa đổi.

Để thực hiện nhiệm vụ này, theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, việc đầu tiên, cũng là việc cần thiết nhất, đó là tổng kết việc thi hành Luật Bưu chính trong thời gian qua, từ khi ban hành năm 2010 đến nay. Hội nghị tổng kết thi hành Luật Bưu chính hôm nay chính là việc làm cụ thể, nhằm mục tiêu nhìn nhận lại những kết quả đã đạt được của lĩnh vực bưu chính, đồng thời xác định những điểm hạn chế, những nội dung cần bổ sung để tạo tiền đề hình thành thị trường bưu chính phát triển lành mạnh, bền vững trong 5 - 10 năm tới.

6 vấn đề đặt ra để sửa đổi Luật Bưu chính

Báo cáo kết quả thi hành luật Bưu chính và một số vấn đề đặt ra của Luật, Vụ Bưu chính - Bộ TT&TT cho biết sau khi Luật được ban hành đã có 5 Nghị định của Chính phủ, 4 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 2 Thông tư liên tịch, 28 Thông tư của Bộ TT&TT đã được ban hành.

h8.jpg
Toàn cảnh Hội nghị

Để sửa đổi Luật, đáp ứng sự phát triển của lĩnh vực và theo kịp thời đại số, Vụ Bưu chính đã đề ra một số vấn đề để các các DN đóng góp ý kiến sửa đổi Luật Bưu chính.

Đầu tiên là vấn đề sự chồng chéo giữa dịch vụ bưu chính với vận tải hàng hóa khi dịch vụ bưu chính hiện đang chồng chéo với dịch vụ vận tải hàng hóa.

Thứ hai, vấn đề phạm vi cấp giấy phép bưu chính. Bộ TT&TT cấp giấy phép bưu chính cho dịch vụ thư có địa chỉ nhận, có khối lượng đến 02 kg; Tỷ trọng sản lượng gói, kiện hàng hóa trong tổng sản lượng bưu gửi là trên 90%. Vậy có cấp giấy phép cho DN chuyển phát gói, kiện hàng hóa như chuyển phát thư hay không.

Thứ ba, điều kiện cấp giấy phép có cần cụ thể, chi tiết hơn hay không. Ví dụ như về điều kiện cấp giấy phép bưu chính không có các tiêu chí định lượng (về tài chính, nhân sự, hạ tầng, hệ thống kỹ thuật...), điều kiện tài chính: “ký quỹ”; Về nhân sự gồm số lượng tối thiểu, yêu cầu về bằng cấp chuyên môn, đào tạo?; Về hạ tầng có yêu cầu số lượng bưu cục, cơ sở khai thác, điểm phục vụ, xe ô tô, xe máy...

Thứ tư là về bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính. Hiện chưa có quy định cụ thể, hướng dẫn thực hiện, cách thức kiểm tra, xử lý về an toàn, an ninh bưu chính.

Thứ năm là quản lý chất lượng dịch vụ bưu chính. Chất lượng dịch vụ bưu chính ngoài công ích do DN bưu chính tự công bố, áp dụng, theo đó, việc theo dõi, giám sát và đánh giá không được đầy đủ.

Thứ sáu là quản lý các DN bưu chính với mô hình kinh doanh mới. Hiện nay với mô hình kinh doanh mới rất ít DN bưu chính tự thực hiện toàn bộ quy trình (4 công đoạn: chấp nhận, khai thác, vận chuyển, phát). Hầu hết chỉ thực hiện một hoặc một số công đoạn. Có DN không tự thực hiện công đoạn nào mà thuê/hợp tác với các DN khác để cung ứng tất cả các công đoạn.

Bổ sung loại hình kinh doanh mới

Trước các vấn đề được Vụ Bưu chính đặt ra, tại Hội nghị, hơn 30 DN bưu chính lớn nhất, chiếm trên 80% thị phần doanh thu và sản lượng dịch vụ bưu chính đã có nhiều ý kiến đóng góp, trong đó nhiều ý kiến nêu rõ về những điều chỉnh để DN mới tham gia thị trường như DN nền tảng có thể đóng góp phát triển thị trường.

Ông Lê Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (BĐVN) cho biết cùng với sự bùng nổ hoạt động TMĐT, cơ cấu thị phần bưu chính chuyển phát đã có sự dịch chuyển mạnh mẽ với dung lượng thị trường bưu chính phục vụ TMĐT chiếm đến 70% - 80% toàn bộ thị trường bưu chính chuyển phát. Đồng thời xuất hiện nhiều chuỗi giá trị liên quan như lưu kho, chuyển hoàn, thu hộ, chi hộ... Mặt khác, các sàn TMĐT xuất hiện ngày càng nhiều và mở rộng hoạt động chuyển phát bưu gửi đến tận người nhận thay vì phụ thuộc vào các DN bưu chính.

Theo đó, ông Lê Quốc Anh đề xuất bổ sung các quy định đối với hoạt động bưu chính phục vụ TMĐT (bao gồm TMĐT xuyên biên giới), hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính của các sàn TMĐT.

Cũng nói về sự phát triển của TMĐT đối với lĩnh vực bưu chính, ông Đinh Thanh Sơn, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty CP Bưu chính Viettel (Viettel Post) đề nghị xem xét bổ sung điều kiện kinh doanh đối với DN bưu chính có hoạt động chuyển phát hàng hoá TMĐT và thu hộ COD, tương tự như các điều kiện cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán bao gồm: vốn điều lệ tối thiểu, biện pháp đảm bảo khả năng thanh toán, điều kiện về nhân sự, điều kiện về hạ tầng kỹ thuật,… để tạo khuôn khổ pháp lý, hạn chế trường hợp người sử dụng dịch vụ bưu chính bị chiếm dụng hoặc chiếm đoạt tiền COD.

Trong khi đó, bà Vũ Tố Uyên, Quản lý đối ngoại, Công ty TNHH Lalamove Việt Nam bày tỏ ủng hộ việc phân định rõ ràng giữa dịch vụ vận tải và dịch vụ bưu chính, đồng thời đồng tình với việc luật hóa khái niệm và dịch vụ giao hàng tức thì (on-demand delivery) trong quá trình sửa đổi Luật Bưu chính.

Bà Vũ Tú Uyên cũng cho biết các công ty nền tảng vận hành mô hình giao hàng tức thì như Lalamove, Ahamove, Grab, Gosend, Be Group đã và đang phát triển dựa trên nhu cầu của thị trường và các cơ sở thực tiễn khác. Đây là loại hình kinh doanh bưu chính mới, có nhiều ưu điểm vượt trội như khả năng tận dụng nguồn lực nhàn rỗi, góp phần bảo vệ môi trường thông qua giảm thiểu rỗng tải một chiều, hỗ trợ các DN nhỏ với mức chi phí hợp lí và tạo cơ hội tăng thu nhập cho các đối tác.

Cũng chia sẻ ý kiến từ góc độ là DN nền tảng mong muốn tham gia thị trường bưu chính, bà Đặng Thị Thuỳ Trang, Giám đốc đối ngoại Công ty Grab Việt Nam cho biết Grab hiện chỉ thực hiện nhận hàng ở chặng đầu và giao hàng ở chặng cuối nên không thực hiện đủ 4 khâu, công đoạn như các DN bưu chính truyền thống như Luật Bưu chính hiện hành quy định.

Đại diện Grab cho biết việc các DN nền tảng có thể thực hiện tốt việc giao thư từ, nền tảng đã được chứng minh trong giai đoạn vừa qua, đặc biệt giai đoạn COVID-19 và mong sửa đổi luật Bưu chính để những DN mới như Grab có thể được phép tham gia vào thị trường đang rất mở và lớn.

Bổ sung nội dung về hoạt động CNTT và biện pháp bảo vệ quyền lợi người sử dụng dịch vụ bưu chính

Hoạt động ứng dụng CNTT trong cung cấp dịch vụ bưu chính đã được nhiều DN bưu chính vận dụng triệt để để tận dụng các lợi thế do chuyển đổi số mang lại trong nhiều hoạt động của DN, từ quản lý khách hàng đến thu gom, chấp nhận, xử lý bồi thường, khiếu nại… Ông Lê Quốc Anh đề xuất bổ sung các nội dung quy định đối với hoạt động này của các DN trong Luật bưu chính.

Ông Đinh Thanh Sơn cho rằng cần xem xét bổ sung quy định cho phép người sử dụng dịch vụ bưu chính được quyền lựa chọn DN cung cấp dịch vụ trên các các nền tảng TMĐT. Điều này phù hợp với tinh thần pháp luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo môi trường cạnh tranh.

Ông Sơn cũng cho rằng cần bổ sung quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin định danh cá nhân của người sử dụng dịch vụ bưu chính (mã số định danh cá nhân) để hạn chế hàng cấm gửi, hàng lậu vận chuyển qua đường bưu chính, đảm bảo an ninh, an toàn trong lĩnh vực bưu chính./.

Bài liên quan
Nổi bật Tạp chí Thông tin & Truyền thông
Đừng bỏ lỡ
  • Microsoft hắt hơi và lĩnh vực CNTT thế giới cảm lạnh
    Một lỗi trong hệ thống của Crowdstrike, đối tác của Microsoft, đã gây gián đoạn hầu hết các dịch vụ trên hành tinh và là lời cảnh báo lớn về rủi ro hệ thống của dịch vụ đám mây.
  • Còn 11 triệu thuê bao 2G và một số kiến nghị giải pháp
    Tính đến tháng 5/2024, số thuê bao 2G only còn hơn 11 triệu thuê bao, chiếm khoảng 9% tổng số thuê bao di động trên toàn quốc. Các nhà mạng đang kiến nghị các giải pháp giảm số thuê bao 2G khi hệ thống công nghệ này tiến tới dừng hoạt động vào ngày 15/9/2024.
  • VNPT cung cấp đường truyền Internet thế hệ mới XGSPON, đột phá về tốc độ
    Với tốc độ truyền tải tối đa lên tới 10 Gbps, đường truyền Internet công nghệ mới XGigabit-capable Passive Optical Network (XGSPON) của VNPT đang tiên phong trong việc đón đầu, đáp ứng xu hướng kết nối của thời đại số, đem đến trải nghiệm tối ưu cho khách hàng.
  • VinaPhone hỗ trợ khách hàng nâng cấp điện thoại 4G miễn phí
    Thực hiện chủ trương tắt sóng 2G của Bộ Thông tin và Truyền thông vào tháng 9/2024 tới đây, VinaPhone triển khai loạt ưu đãi khách hàng nâng cấp lên điện thoại 4G miễn phí và nhiều ưu đãi hấp dẫn khác để duy trì liên lạc mà không phải lo lắng về chi phí.
  • 4 kỹ năng cần có để không bị AI thay thế
    Sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong những năm gần đây đã gây ra không ít tranh luận về việc liệu AI có thể thay thế con người và đe dọa trực tiếp đến công việc của người lao động trong tương lai hay không. Theo đó, chúng ta cần trang bị những gì để thích ứng.
  • ‏FPT khai trương văn phòng mới tại Kuala Lumpur, Malaysia‏
    FPT vừa chính thức cắt băng khánh thành văn phòng thứ hai tại Kuala Lumpur, nhằm tăng cường hiện diện của công ty tại khu vực và trên toàn cầu, từ đó mở rộng tiếp cận các khách hàng lớn. ‏
  • Nhân lực ngành quản trị kinh doanh cần cập nhật, ứng dụng công nghệ liên tục
    Quản trị Kinh doanh (QTKD) là một ngành "hot" trong những năm gần đây và dường như vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt ngay cả khi hàng loạt ngành học mới liên tục ra đời.
  • VPBank cam kết đầu tư cho các tài năng trẻ lĩnh vực CNTT & Khoa học dữ liệu
    Sau thành công của các sân chơi công nghệ từ VPBank Cloud Technology Day 2023 tới VPBank Technology Hackathon 2024, Ngân hàng đánh giá cao tiềm năng của nhóm nguồn nhân lực trẻ và cam kết tiếp tục đầu tư hơn nữa để tiếp tục mang đến những cơ hội phát triển nghề nghiệp của các tài năng trẻ tại VPBank. Đó cũng là mục tiêu của chương trình VPBank Technology & Data Young Talents mà ngân hàng vừa mới triển khai.
  • VPBank và IFC hợp tác cung ứng vốn cho doanh nghiệp cà phê Việt Nam
    VPBank và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) mới đây đã hợp tác đồng tài trợ chuỗi cung ứng cho các công ty xuất khẩu cà phê, trong nỗ lực hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) của Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu.
  • Doanh nghiệp game thứ ba ký kết hợp tác đào tạo với PTIT
    Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) - Bộ TT&TT và Công ty Cổ phần (CP) APPOTA (APPOTA) đã chính thức công bố hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp game.
Tạo điều kiện để các DN nền tảng tham gia thị trường bưu chính
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO