Ý kiến chuyên gia

Chuyển đổi song sinh xanh và chuyển đổi số: Con đường hướng tới tăng trưởng bền vững

Lâm Việt Tùng - Chuyên gia CNTT tại Hà Lan 12/02/2024 06:00

Trong những năm gần đây, thế giới ngày càng quan tâm đến tác động tiêu cực của các hoạt động của con người đối với môi trường, bao gồm biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học. Để đối phó với những thách thức này, khái niệm “chuyển đổi xanh song sinh” (Twin Transitions Green) đã nổi lên như một giải pháp tiềm năng để đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bài viết đề cập khái niệm về chuyển đổi song sinh xanh hay chuyển đổi kép xanh, tầm quan trọng của nó, cũng như những thách thức, cơ hội liên quan và việc kết hợp chuyển đổi số (CĐS) vào chuyển đổi song sinh xanh.

Chuyển đổi song sinh xanh là gì?

Chuyển đổi song sinh xanh (SSX) đề cập đến quá trình chuyển đổi cùng lúc sang năng lượng xanh và nền kinh tế xanh. Nó liên quan đến việc chuyển đổi sang các dạng năng lượng sạch hơn, bền vững hơn, chẳng hạn như năng lượng tái tạo và phát triển nền kinh tế xanh, nông nghiệp xanh thúc đẩy các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững. Cách tiếp cận này công nhận sự phụ thuộc lẫn nhau của các hệ thống kinh tế, xã hội và môi trường và tìm cách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường.

Tầm quan trọng của chuyển đổi SSX

Chuyển đổi SSX rất quan trọng để đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững. Mô hình tăng trưởng kinh tế hiện nay được đặc trưng bởi mức tiêu thụ và sản xuất cao, phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch và các nguồn tài nguyên không thể tái tạo khác. Mô hình này đã dẫn đến sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, suy thoái môi trường và tác động tiêu cực đến sức khỏe và hạnh phúc của con người. Chuyển đổi SSX đưa ra một cách tiếp cận thay thế nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời giảm suy thoái môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

song-sinh-xanh-1.png

Một trong những lợi ích chính của quá trình chuyển đổi SSX là tạo ra việc làm xanh. Năng lượng xanh và nền kinh tế xanh đòi hỏi công nhân, kỹ sư, nhà khoa học và kỹ thuật viên lành nghề, dẫn đến việc tạo ra các cơ hội việc làm mới. Điều này có thể giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và cải thiện tăng trưởng kinh tế đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững.

Một lợi ích khác của chuyển đổi SSX là giảm phát thải khí nhà kính. Năng lượng xanh, chẳng hạn như gió, mặt trời và thủy điện, tạo ra lượng khí thải carbon ít hơn đáng kể so với nhiên liệu hóa thạch. Do đó, chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính, chống biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.

Nông nghiệp xanh: Hướng đi trong nền kinh tế xanh

Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp là một trong những hướng chiến lược của đất nước ta như đã phân tích trong bài viết “Để phát triển, Việt Nam phải tập trung chuyển đổi số và công nghệ thông tin” (Tạp chí TT&TT số đặc biệt chào Xuân 2022) nhưng cần phát triển thông minh và bền vững như thế nào. Nông nghiệp xanh là câu trả lời đúng nhất cho tương lai.

Nông nghiệp xanh là một hướng phát triển mới của nông nghiệp là lĩnh vực được nhìn thấy rõ nhất trong nền kinh tế xanh, tập trung vào việc sử dụng các công nghệ và phương pháp sản xuất sạch, hiệu quả hơn, không gây ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Nông nghiệp xanh là sự kết hợp của các phương pháp truyền thống và các công nghệ mới, giúp giảm thiểu sự lãng phí tài nguyên, sử dụng năng lượng và nước tối ưu hơn, tăng cường khả năng chống lại biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng đất và nước, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm và tăng thu nhập cho người nông dân.

Các phương pháp nông nghiệp xanh bao gồm sử dụng phân bón hữu cơ, bón phân vi sinh vật, sử dụng các sản phẩm hữu cơ thay thế cho các sản phẩm hóa chất, trồng cây xen canh và kết hợp chăn nuôi trong cùng một vùng đất, sử dụng hệ thống tưới nước tự động và giảm thiểu sử dụng thuốc trừ sâu và kháng sinh.

Nông nghiệp xanh có nhiều lợi ích, bao gồm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng cường khả năng chống lại biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng đất và nước, tăng thu nhập cho người nông dân và cung cấp thực phẩm an toàn và chất lượng cho người tiêu dùng. Nông nghiệp xanh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bền vững và giảm đói nghèo.

Các công nghệ mới trong nền nông nghiệp xanh

Các công nghệ mới được áp dụng trong nông nghiệp xanh để tăng hiệu quả và giảm thiểu tác động môi trường bao gồm:

Công nghệ IoT (Internet of Things): Kết nối các cảm biến và thiết bị trong nông nghiệp để thu thập dữ liệu về điều kiện môi trường, tình trạng cây trồng và vật nuôi. Dữ liệu này giúp quản lý nông trại hiệu quả hơn, tiết kiệm nước và năng lượng, giảm thiểu sử dụng hóa chất.

Công nghệ AI (Artificial Intelligence): Phân tích dữ liệu và đưa ra các giải pháp tối ưu để quản lý nông trại, từ việc phân bón, tưới nước, chăm sóc cây trồng và vật nuôi. Công nghệ AI giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm thiểu sử dụng hóa chất và tác động môi trường.

Công nghệ blockchain: Quản lý chuỗi cung ứng, đảm bảo tính minh bạch trong quá trình sản xuất, đưa ra thông tin về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Blockchain giúp người tiêu dùng có thể kiểm tra được thông tin về sản phẩm, đồng thời giúp người sản xuất đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm.

Công nghệ điện toán đám mây (cloud computing): Lưu trữ và chia sẻ dữ liệu giữa các nông trại và các đối tác trong chuỗi cung ứng. Công nghệ này giúp quản lý nông trại hiệu quả hơn, giảm thiểu tác động môi trường, đồng thời giảm chi phí và tăng hiệu quả sản xuất.

Công nghệ robot: Sử dụng robot để tự động hóa các công việc trong nông nghiệp như thu hoạch, phun thuốc trừ sâu, tưới nước. Công nghệ robot giúp giảm chi phí lao động, tăng năng suất và giảm tác động môi trường.

song-sinh-xanh-2.png

Những thách thức của chuyển đổi SSX

Bất chấp những lợi ích tiềm tàng của chuyển đổi SSX, cũng có những thách thức đáng kể liên quan đến việc thực hiện nó. Một trong những thách thức chính là chi phí chuyển đổi sang năng

lượng xanh và nền kinh tế xanh. Trong khi chi phí năng lượng tái tạo đã giảm đáng kể trong những năm gần đây, nó vẫn đắt hơn so với các nguồn năng lượng truyền thống. Ngoài ra, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh đòi hỏi đầu tư đáng kể vào nghiên cứu và phát triển, cơ sở hạ tầng và giáo dục.

Một thách thức khác là thiếu ý chí chính trị và sự hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi xanh. Nhiều quốc gia vẫn phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch và có sự phản đối đối với sự thay đổi từ các lợi ích được đầu tư trong ngành nhiên liệu hóa thạch. Ngoài ra, một số chính phủ có thể do dự thực hiện các chính sách được coi là có khả năng gây hại cho tăng trưởng kinh tế, ngay cả khi chúng thúc đẩy tính bền vững trong dài hạn.

Nếu đọc kỹ Quy hoạch điện VIII thì nước ta vẫn tiếp tục xây dựng các nhà máy nhiệt điện than cho đến năm 2030 (“Nhiệt điện than: Chỉ thực hiện tiếp các dự án đã có trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh và đang đầu tư xây dựng đến năm 2030”), sẽ vận hành tới 40 năm thì mới hoàn được vốn nhưng than thì phải nhập khẩu, mâu thuẫn với những cam kết giảm khí CO2 của Chính phủ các trong hội nghị quốc tế chống biến đổi khí hậu. Trong khi nước ta có tiềm năng năng lượng mặt trời, gió biển và sóng biển rất dồi dào so với nhiều nước trên thế giới. Vì vậy, chúng ta cần khai thác lợi thế này, tập trung vào nghiên cứu và đầu tư năng lượng tái tạo nhiều hơn. Ở châu Âu đã xây dựng những trung tâm dữ trữ năng lượng điện thừa dưới dạng PIN, ắc quy, hay chuyển điện sang khí hydro... rồi chuyển sang phát điện vào lúc thiếu điện.

Cơ hội cho chuyển đổi SSX

Bất chấp những thách thức, cũng có những cơ hội quan trọng liên quan đến quá trình chuyển đổi SSX. Một trong những cơ hội chính là tiềm năng đổi mới và phát triển công nghệ. Quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh và nền kinh tế xanh đòi hỏi đầu tư đáng kể vào nghiên cứu và phát triển, điều này có thể dẫn đến những đột phá và đổi mới công nghệ mới.

Một cơ hội khác là tiềm năng hợp tác và cộng tác quốc tế. Nhiều thách thức liên quan đến quá trình chuyển đổi xanh kép có bản chất toàn cầu, chẳng hạn như biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học. Hợp tác và cộng tác quốc tế có thể giúp vượt qua những thách thức này và thúc đẩy phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Kết hợp chuyển đổi số vào chuyển đổi SSX tăng hiệu quả nhiều khía cạnh

Việc kết hợp CĐS vào chuyển đổi SSX giúp tăng cường hiệu quả và hiệu quả trong nhiều khía cạnh khác nhau:

Tăng cường độ chính xác của dữ liệu: Điều quan trọng đối với chuyển đổi SSX là đảm bảo rằng các hoạt động sản xuất và tiêu dùng đang diễn ra đúng cách và đang có tác động tích cực đến môi trường. Việc sử dụng các công nghệ số như IoT và dữ liệu lớn (big data) có thể giúp thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu một cách chính xác và nhanh chóng.

Các công nghệ này cho phép các DN thu thập dữ liệu về các hoạt động của họ và phân tích chúng để đưa ra các quyết định liên quan đến việc tối ưu hóa quá trình sản xuất và tiêu dùng, đồng thời giảm thiểu tác động đến môi trường.

Tối ưu hóa quy trình sản xuất: CĐS cũng có thể giúp tối ưu hóa các quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và tăng năng suất. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa có thể được áp dụng để tăng cường sự tự động hóa và giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhân lực. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn giúp giảm tác động đến môi trường bằng cách giảm thiểu lượng rác thải và khí thải.

Thúc đẩy sự tiết kiệm năng lượng: CĐS cũng có thể giúp thúc đẩy sự tiết kiệm năng lượng thông qua việc sử dụng các công nghệ mới và tối ưu hóa các hệ thống tiết kiệm năng lượng hiện có. Ví dụ, việc sử dụng các hệ thống thông minh và tự động hóa trong hệ thống chiếu sáng có thể giúp tiết kiệm năng lượng và giảm chi phí.

Tăng cường sự đổi mới: CĐS cũng có thể giúp thúc đẩy sự đổi mới trong chuyển đổi SSX. Việc sử dụng các công nghệ mới và tiên tiến như AI và chuỗi khối (blockchain) có thể giúp đưa ra các giải pháp mới cho các vấn đề môi trường và phát triển bền vững.

chuyen-doi-xanh.png

Một số cách thức để kết hợp CĐS vào kinh tế xanh

Sử dụng công nghệ để thu thập và phân tích dữ liệu: Các công nghệ như IoT, dữ liệu lớn (big data), AI và blockchain có thể được sử dụng để thu thập, phân tích và giám sát các thông tin về tình trạng môi trường và tài nguyên tự nhiên. Những thông tin này cung cấp cho chính phủ và các tổ chức phi chính phủ các thông tin quan trọng về tình trạng môi trường và cho phép họ đưa ra các quyết định hợp lý về chính sách và hoạt động kinh doanh.

Sử dụng công nghệ để giám sát và quản lý tài nguyên tự nhiên: Các công nghệ như IoT có thể được sử dụng để giám sát các tài nguyên tự nhiên như nước, đất, không khí và sinh vật. Các cảm biến IoT có thể được đặt trong các khu vực môi trường nhạy cảm để giám sát và báo cáo các vấn đề đang xảy ra. Điều này giúp các chính phủ và tổ chức phi chính phủ đưa ra các quyết định hợp lý về việc quản lý tài nguyên tự nhiên và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Sử dụng công nghệ để phát triển các sản phẩm và dịch vụ xanh: Các công nghệ mới như in 3D (3D printing) và Internet vạn vật (Internet of Things) có thể được sử dụng để phát triển các sản phẩm và dịch vụ xanh hơn. Các sản phẩm và dịch vụ này có thể được thiết kế để giảm thiểu tác động đến môi trường và tăng cường quản lý dịch vụ xanh.

Ví dụ, công nghệ in 3D có thể được sử dụng để sản xuất các sản phẩm tái chế và giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất. Công nghệ IoT có thể được sử dụng để phát triển các hệ thống giám sát tài nguyên tự nhiên, giúp quản lý tài nguyên hiệu quả hơn và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Sử dụng công nghệ để tối ưu quy trình sản xuất và vận hành: CĐS có thể được sử dụng để tối ưu hóa quy trình sản xuất và vận hành các thiết bị trong các ngành công nghiệp khác nhau. Các công nghệ như tự động hóa, robot và AI có thể giúp giảm thiểu lãng phí và tăng năng suất, đồng thời giảm tác động đến môi trường.

Ví dụ, các hệ thống tự động hóa trong sản xuất ô tô có thể giảm thiểu sự lãng phí trong quá trình sản xuất, giảm thiểu mức độ ô nhiễm và tiết kiệm năng lượng. Ngoài ra, các hệ thống vận hành được quản lý bằng AI có thể giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi cho khách hàng và tăng cường khả năng dự đoán các nhu cầu về sản phẩm.

Kết luận

CĐS và kinh tế xanh là hai xu hướng quan trọng trong thế giới kinh doanh hiện nay. Trong khi CĐS mang lại sự tiện lợi và hiệu quả cho các hoạt động kinh doanh, thì kinh tế xanh lại tập trung vào sự bền vững và phát triển mang tính chất xã hội và môi trường. Sự kết hợp giữa hai xu hướng này đã tạo ra một số cơ hội để phát triển kinh doanh bền vững và tăng cường quản lý tài nguyên tự nhiên.

Chuyển đổi SSX mang lại một con đường đầy hứa hẹn hướng tới tăng trưởng kinh tế bền vững. Bằng cách chuyển đổi sang năng lượng xanh và nền kinh tế xanh, có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Tuy nhiên, có những thách thức đáng kể liên quan đến chuyển đổi SSX, bao gồm chi phí thực hiện và thiếu ý chí và hỗ trợ chính trị. Bất chấp những thách thức này, cũng có những cơ hội đáng kể cho sự đổi mới và hợp tác quốc tế. Điều cần thiết là các chính phủ, DN và cá nhân phải hợp tác cùng nhauCđể vượt qua những thách thức này và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai.

(Bài viết đăng ấn phẩm in Tạp chí TT&TT số 1+2, tháng 1/2024)

Bài liên quan
Nổi bật Tạp chí Thông tin & Truyền thông
Đừng bỏ lỡ
  • MWC 2024: AI và ESG tiếp thêm sức sống mới
    Hội nghị - triển lãm di động thế giới (MWC) thường niên, được coi là phong vũ biểu thường niên của ngành viễn thông, sẽ diễn ra tại Barcelona, ​​Tây Ban Nha từ ngày 26 - 29/2.
  • Câu chuyện dữ liệu số và hành trình phát triển cảng biển số Việt Nam
    Cảng biển là câu chuyện điển hình của việc chuyển đổi số (CĐS) Việt Nam muốn thành công thì phải đi con đường Việt Nam, dựa trên ngữ cảnh Việt Nam, dựa trên đặc điểm và sức mạnh cốt lõi Việt Nam, phải Make in Viet Nam, dựa trên nền tảng số Việt Nam và phải dựa trên dữ liệu Việt Nam.
  • Cơ hội cho xe điện VinFast chinh phục thị trường Indonesia
    Cạnh tranh trên thị trường xe điện Indonesia đang ngày càng gay gắt khi nhà sản xuất ô tô của Việt Nam VinFast và hãng xe BYD của Trung Quốc gia nhập nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á này.
  • Gã khổng lồ công nghệ y tế Hoa Kỳ bị tấn công mạng
    Change Healthcare, gã khổng lồ công nghệ chăm sóc sức khỏe (CSSK) của Hoa Kỳ đã xác nhận một cuộc tấn công mạng vào hệ thống của họ. Trong một tuyên bố ngắn gọn, công ty cho biết họ “đang bị gián đoạn kết nối do vấn đề an ninh mạng”.
  • Cần thúc đẩy ngoại giao kinh tế trong lĩnh vực công nghệ
    FPT mong muốn Bộ Ngoại giao cùng các Cơ quan đại diện tại nước ngoài thúc đẩy các chương trình hợp tác về giáo dục và chuyển giao chương trình đào tạo đặc biệt trong những lĩnh vực công nghệ mới AI, chip bán dẫn
  • Xu hướng phát triển của podcast trong bối cảnh chuyển đổi số báo chí
    Trong bối cảnh chuyển đổi số (CĐS) mạnh mẽ hiện nay, các phương tiện truyền thông mới ra đời và khẳng định sự phát triển vượt trội của mình. Cùng với các phương tiện truyền thông truyền thống và hiện đại, podcast nổi lên như một xu hướng phát triển phù hợp với sự tiếp nhận thông tin của công chúng.
  • Facebook, Google sẽ phải trả phí bản quyền tin tức tại Indonesia
    Meta và Alphabet được yêu cầu thực hiện các thỏa thuận thương mại với các hãng tin Indonesia để sử dụng nội dung của họ. Quy định có hiệu lực 6 tháng kể từ thời điểm ban hành ngày 20/2.
  • Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Đại học Arizona công bố sáng kiến mới về ngành bán dẫn
    Sáng kiến mới này sẽ thúc đẩy năng lực lắp ráp, thử nghiệm và đóng gói (ATP) tại các quốc gia đối tác của Quỹ An ninh và Đổi mới Công nghệ Quốc tế (ITSI) ở châu Mỹ và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhằm tăng cường chuỗi cung ứng linh hoạt cho các nhà sản xuất chất bán dẫn của Hoa Kỳ.
  • Báo chí giữ ngọn cờ tiên phong, dấn thân vào vùng đất lạ
    Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng đã nhấn mạnh “Chuyển từ thông tin thành tri thức sẽ là nhiệm vụ mới của báo chí. Phân tích nhiều hơn, tìm kiếm, đề xuất giải pháp nhiều hơn, ý kiến chuyên gia nhiều hơn” tại buổi Gặp mặt đầu Xuân Giáp Thìn 2024 với toàn thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên báo điện tử VietNamNet chiều ngày 16/2/2024 tại Hà Nội.
  • Băng nhóm tội phạm mạng khét tiếng Lockbit bị ráo riết triệt phá toàn cầu
    Một hoạt động thực thi pháp luật quốc tế do Cơ quan Tội phạm Quốc gia Anh (NCA) và FBI dẫn đầu đã bắt giữ và truy tố các thành viên của băng nhóm ransomware Lockbit, một trong những băng nhóm tội phạm mạng khét tiếng nhất thế giới.
Chuyển đổi song sinh xanh và chuyển đổi số: Con đường hướng tới tăng trưởng bền vững
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO