Ngành du lịch Việt Nam “khát” nhân lực sau đại dịch COVID-19

PV| 04/10/2022 19:55
Theo dõi ICTVietnam trên

Dịch COVID-19 dẫn đến thực trạng thiếu nhân lực trong ngành du lịch, nhất là đối với nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam. Nguồn cung lao động du lịch chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp đã và đang ảnh hưởng lớn đến sự phục hồi và phát triển của ngành kinh tế mũi nhọn này.

Khủng hoảng nhân sự

Sau 4 tháng mở cửa, toàn ngành phục vụ 71,8 triệu lượt khách du lịch nội địa, đón 733.400 lượt khách du lịch quốc tế, tổng thu đạt 316.000 tỷ đồng, trên 90% cơ sở lưu trú du lịch trong cả nước trở lại hoạt động bình thường. Dự báo quý IV/2022 sẽ tăng số khách quốc tế lưu trú so với thời điểm hiện nay.

Tuy nhiên, hiện các đơn vị trong ngành du lịch vẫn gặp những thách thức về nhiều mặt, đặc biệt là thiếu nhân lực. Trước dịch, toàn ngành có khoảng 4 triệu lao động, trong đó có 1,5 triệu lao động trực tiếp, với 45% được đào tạo chuyên ngành du lịch, 35% được đào tạo chuyên ngành khác, 20% chưa qua đào tạo.

Đến nay, hơn 90% cơ sở lưu trú du lịch đã hoạt động bình thường với hơn 34.000 cơ sở và 70.000 buồng, nhưng số lao động trong cơ sở lưu trú du lịch mới được hơn 30.000 người, nhiều lao động chưa được đào tạo đầy đủ.

Một khảo sát tại TP. Hồ Chí Minh vào cuối năm 2021 cho thấy, số lao động ngành du lịch chuyển sang nghề khác chiếm 26%; số lao động có ý định chuyển nghề sau dịch 33% (trong đó nữ 71,73%, nam 28,27%).

Lao động du lịch mất việc, chuyển nghề có thâm niên nghề 5-10 năm chiếm 43,66%; số lao động có thâm niên nghề trên 10 năm 23,56%; số lao động có trình độ cao đẳng/đại học chiếm 51,31%; lao động có trình độ sau đại học chuyển sang nghề khác chiếm 90%; số lao động là nhân viên văn phòng lữ hành, hướng dẫn viên chuyển nghề 85,1%. Số lao động là hướng dẫn viên chuyển nghề/số hướng dẫn viên chiếm 70,3% (trong đó nhiều hướng dẫn viên sử dụng được 2-3 ngoại ngữ).

Thiếu nhân lực chất lượng cao trong ngành du lịch cũng từng được Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group Đặng Minh Trường nêu ra tại Hội nghị "Phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiện đại, bền vững và hội nhập" diễn ra hồi tháng 8 vừa qua.

Theo ông Trường, hiện nguồn cung lao động du lịch chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp trong giai đoạn phục hồi kinh tế, đặc biệt là các lao động có trình độ chuyên môn cao. Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, hằng năm, với định hướng phát triển du lịch thành kinh tế mũi nhọn, cần đến 40.000 lao động có trình độ thì các trường đào tạo nghề, trường cao đẳng hiện nay cũng chỉ đáp ứng được khoảng 15.000, như vậy thiếu hụt rất lớn.

Đặc biệt thiếu nhân sự vào thời điểm cao điểm như nghỉ lễ, Tết, cuối tuần. Cơ cấu nhân sự chưa đồng bộ, thiếu trầm trọng nhân lực có chuyên môn cao, đặc biệt là quản trị cấp cao. Sự mất cân đối nhân lực theo vùng/miền khiến nhiều khu vực tăng trưởng nóng về khách du lịch nhưng chất lượng dịch vụ thấp hơn khu vực khác và không ổn định.

Ngành du lịch Việt Nam “khát” nhân lực sau đại dịch COVID-19 - Ảnh 1.

Hơn 34.000 cơ sở du lịch đã hoạt động trở lại nhưng số lao động trong cơ sở lưu trú du lịch mới được hơn 30.000 người

Dự báo tăng trưởng du lịch Việt Nam 10 năm tới khá lạc quan, đến năm 2025 cả nước cần có 950.000 - 1.050.000 buồng lưu trú và đến năm 2030 cần 1.300.000 - 1.450.000 buồng. Như vậy, năm 2025, cầu về lao động khối cơ sở lưu trú du lịch khoảng hơn 800.000 và năm 2030 là hơn 1 triệu, giai đoạn 2022 - 2030, trung bình cần bổ sung mỗi năm trên 60.000 lao động.

Một khảo sát của Navigos Search - đơn vị cung cấp dịch vụ tuyển dụng nhân sự cũng cho thấy, các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch, khách sạn đã quay lại tuyển dụng các vị trí quản lý cấp cao Tổng Giám đốc, Tổng quản lý, các Trưởng bộ phận trong khách sạn và khu nghỉ dưỡng là các ứng viên người nước ngoài. Các dự án khách sạn nghỉ dưỡng hồi phục nên nhu cầu về nhân sự cấp cao ở các mảng xây dựng và vận hành cũng sẽ phát triển mạnh.

Triển khai các giải pháp sớm xóa khoảng trống nhân lực du lịch

Việc khôi phục và phát triển nguồn nhân lực du lịch đặc biệt là nhân lực cơ sở lưu trú du lịch cho phù hợp yêu cầu thực tiễn đang là một yêu cầu cấp bách. Thực tế cho thấy, hiện các đơn vị trong ngành du lịch vẫn gặp những thách thức về nhiều mặt, đặc biệt là thiếu nhân lực. Đến nay, hơn 90% cơ sở lưu trú du lịch đã hoạt động bình thường nhưng số lao động trong cơ sở lưu trú du lịch còn thấp, thường xuyên "trống" nhân lực giai đoạn cao điểm, nhiều lao động chưa được đào tạo đầy đủ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ nói chung.

Nhìn xa và rộng hơn, chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch của Việt Nam còn nhiều hạn chế so với nhiều nước trong khu vực như: nguồn lao động thiếu, trình độ ngoại ngữ, khả năng quản trị, quản lý, nhất là quản trị cấp cao…

Cả nước hiện có gần 200 cơ sở đào tạo du lịch, trong đó có 62 trường đại học có khoa du lịch, 55 trường cao đẳng, 71 trường trung cấp, 4 trung tâm về dạy nghề. Với khách sạn, các chuyên ngành chủ yếu ở trình độ trung cấp và dạy nghề… Công tác đào tạo nhân lực du lịch dù đạt tới kiến thức, kỹ năng theo các tiêu chuẩn đã được thỏa thuận trong khu vực và mở rộng ra phạm vi toàn cầu nhưng chưa đạt kỳ vọng. Cơ sở du lịch ngày càng tăng, nhưng năng lực đào tạo còn hạn chế. Tính liên thông về chương trình, kết cấu chương trình đào tạo giữa các cơ sở không đồng nhất; cơ sở đào tạo manh mún, nhỏ lẻ…

Đứng trước thực trạng này, GS. Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch Liên Chi hội Đào tạo, Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho rằng: "Cần phải chủ động về định hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch trong thời gian tới; thay đổi đối tượng tham gia vào chương trình nâng cao chất lượng ngành du lịch đó là những người đã tham gia, mới tham gia trong ngành du lịch; các ban, ngành liên quan cần phải dành nguồn lực để đào tạo nhân lực cho ngành du lịch… tạo cơ chế thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận với nguồn lực này".

Hiện nguồn nhân lực khách sạn thuộc phân khúc từ một đến 3 sao tăng nhanh; tuy nhiên tại khu vực khách sạn 4 đến 5 sao lại phục hồi chậm, và thực tế nhân lực chất lượng cao phục vụ trong các khách sạn lớn, chuyên phục vụ khách quốc tế đang chuyển dịch sang ngành nghề khác.

Vì vậy, vấn đề đặt ra là khi lượng khách quốc tế trở lại, nguồn nhân lực cho khách sạn 4 sao và 5 sao sẽ phải giải quyết như thế nào. Ông Hùng cho rằng: Cần phải chủ động về định hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch trong thời gian tới; thay đổi đối tượng tham gia vào chương trình nâng cao chất lượng ngành du lịch đó là những người đã tham gia, mới tham gia trong ngành du lịch; các ban, ngành liên quan cần phải dành nguồn lực để đào tạo nhân lực cho ngành du lịch… tạo cơ chế thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận với nguồn lực này…

Về lâu dài, để duy trì phát triển nguồn nhân lực có chất lượng, ngành du lịch khách sạn cần có chính sách đãi ngộ tốt; đào tạo kỹ năng, kiến thức về chuyển đổi số; chủ động kết nối với các cơ sở đào tạo nhân lực ngành du lịch; nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng nhu cầu của hoạt động cung ứng dịch vụ lưu trú, phát triển các dịch vụ mới trong hoạt động lưu trú; chủ động kết nối tham gia vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với các hệ thống đào tạo quốc tế…

Bên cạnh đó, cơ sở đào tạo phải thu hút đầu tư vào hệ thống đào tạo, cơ sở vật chất đội ngũ giảng dạy; đưa vào chương trình đào tạo các kiến thức mới về các loại hình du lịch mới…/.

Nổi bật Tạp chí Thông tin & Truyền thông
Đừng bỏ lỡ
  • ASEAN có bị chậm trong cuộc đua băng tần 5G?
    Các quốc gia ASEAN cần cung cấp nhiều phổ tần hơn, đặc biệt là băng tần 3,5 GHz, cho các dịch vụ số thế hệ tiếp theo chạy trên mạng 5G.
  • Công nghệ làm nên những trận bóng đá ấn tượng tại Euro 2024
    Các công nghệ tiên tiến đang góp phần tạo nên một mùa bóng đá Euro 2024 ấn tượng. Việc triển khai và ứng dụng các công nghệ này đã làm thay đổi mọi thứ, từ cách điều hành trận đấu cho đến trải nghiệm xem của người hâm mộ.
  • Tờ báo giấy lâu đời nhất thế giới đã tự hồi sinh như thế nào?
    Đối mặt với tình trạng sắp phải đóng cửa, tờ báo Wiener Zeitung 320 tuổi của Áo đã trải qua một cuộc đổi mới triệt để - từ công báo của chính phủ trở thành cơ quan báo chí đa kênh, xuất bản số - chỉ sau một thời gian ngắn.
  • Quảng bá du lịch Việt Nam ra thế giới qua hình ảnh Hang Sơn Đoòng
    Đất nước ta có 3/4 địa hình là đồi núi với nhiều hang động đẹp, nhiều khu rừng nguyên sinh, vườn quốc gia rộng lớn và hơn 3.000 km bờ biển đã tạo nên những cảnh đẹp vô cùng phong phú, độc đáo.
  • Bắc Ninh: Phát huy truyền thống hiếu học trên vùng đất khoa bảng
    Bắc Ninh (thuộc vùng Kinh Bắc xưa) là vùng đất địa linh, nhân kiệt và truyền thống hiếu học. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử thời phong kiến Việt Nam, gần như cuộc thi nào, những sĩ tử nơi đây cũng có tên trên các bảng vàng khoa cử với các thứ hạng cao nhất...
  • Loại trừ cá độ bóng đá trên không gian mạng
    Với những người đam mê môn túc cầu, tháng 6 là tháng "ăn ngủ cùng trái bóng tròn" với những diễn biến hấp dẫn của các trận đấu tại Giải vô địch bóng đá châu Âu (EURO 2024). Mới chớm vòng đấu bảng, nhưng trên không gian mạng đã tràn ngập những hình ảnh, thông tin về các hình thức cá độ và một số vụ có quy mô lớn (cả về số người và số lượng tiền tham gia) đã được cơ quan công an ngăn chặn, triệt phá.
  • Hỗ trợ NXB Lao động xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử
    Ngày 18/6/2024, Cục Xuất bản, in và phát hành - Bộ TT&TT đã ban hành Kết luận thanh tra số 739/KL-CXBIPH về việc chấp hành quy định của pháp luật về xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử tại Nhà xuất bản (NXB) Lao động.
  • Hải Dương – “miền đất hứa” cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước
    Thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước được tỉnh Hải Dương xác định là một trong những nhiệm vụ kinh tế, chính trị quan trọng. Chính vì vậy, thời gian qua, các cấp chính quyền tỉnh Hải Dương đã tập trung nguồn lực, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để giúp địa phương thành điểm đến lý tưởng, an toàn cho các nhà đầu tư.
  • Hải quan Việt Nam đẩy mạnh hợp tác quốc tế để phát triển bền vững
    Xác định hợp tác quốc tế chính là cánh cửa mở ra cơ hội phát triển bền vững, thời gian qua, Hải quan Việt Nam đã linh hoạt trong các mối quan hệ song phương và đa phương để thu về nhiều kết quả nổi bật.
  • AI đẩy nhanh quá trình quản lý lỗ hổng
    Với khả năng phân tích, dự báo và tự động hóa, AI đang định hình lại nhiều lĩnh vực kinh doanh, đáng chú ý nhất là an ninh mạng.
Ngành du lịch Việt Nam “khát” nhân lực sau đại dịch COVID-19
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO